Object
Portret van Trijn van Leemput (?-1606/1607)
Portret van Trijn van Leemput (?-1606/1607)
In the foreground of this painting we see Trijn van Leemput of Utrecht. The castle behind her is Vredenburg, built to keep Utrecht’s citizens in check. After 1570, the castle was occupied by the hated soldiers of the staunchly Catholic King Philip II, but in 1577 the people of Utrecht managed to drive them out. A plan was hatched to demolish Vredenburg, but the city council hesitated. According to accounts, women led by Trijn van Leemput began demolition anyway, and so the dreaded fortress disappeared.
[text 2026]
- Title
- Portret van Trijn van Leemput (?-1606/1607)
- Dating
- ca. 1650
- Object type
- schilderij
- Object number
- 2296
- Materials
- paneel
- Technique
- olieverf op paneel
- Dimensions
- hoogte 47.6 cm
- breedte 36.9 cm
- hoogte (met lijst) 70.5 cm
- breedte (met lijst) 60.4 cm
- Acquisition
- aankoop (1892)
- Associated periods
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Associated subjects
- verdedigingswezen (Vredenburg) (Utrecht) (bestuur)
- Keyword
- portret, vrouwenportret, Leemput, Trijn van
- Inscriptions and marks
- opschrift onderaan, in cartouche: DIT IS TRYN LEEMPUTS BEELD, DI MOEDIG HEEFT GEDAAN, // DAT BORGER NOCH SOLDAAT OYT DERVEN HAD BESTAAN.
- Notes
- Catharina (Trijn) van Leemput, ook wel Trijn van Limpen, Catharina de Berghes ten Essendelle, Cathrijn Willem Claessoensdr. of Catharina (van) Voorn(en) geheten, gaf volgens de overlevering in mei 1577 met een groep vrouwen en kinderen de aanzet tot de sloop van de dwangburcht Vredenburg. Dit kasteel, dat door Karel V was aangelegd, had door de bezetting van de Spaanse en Duitse soldaten een voortdurende dreiging gevormd. De dwangburcht was na de aftocht van de Spanjaarden in februari 1577 blijven staan en het stadsbestuur nam geen initiatief om hem weg te halen. De eerste schriftelijke vermelding van het verhaal is te vinden in de dagboekaantekeningen van Arnoldus Buchelius bij 22-07-1590, fol. 124. Zie het Diarium van Arend van Buchell, uitgegeven door G. Brom en L.A. van Langeraad, Amsterdam 1907, p. 240. Het verhaal kreeg algemeen bekendheid door J. van Beverwijck, Van de Wtnementheyt des vrouwelicken geslachts, Dordrecht 1639, dl. 3, p. 49. Zie ook Riphaagen 1977. Er zijn verschillende versies van dit schilderij (volgens Utrecht 1952, cat. nr. 303, p. 142, een oude kopie) bekend. Van Beverwijck 1639, p. 555, noemt een anoniem portret van Catharina van Leemput in de zestiende eeuw aanwezig in Madrid, Koninklijk Paleis. Zie Moes 1897-1905, dl.1 (1897), nr. 548-1, p. 66. In Utrecht 1952, cat. nr. 303, p. 142, worden drie replieken vermeld in de collectie van de familie Van Dam van Isselt (verdere gegevens onbekend). De Meyere 1988(e), afb. 7 op p. 119, beeldt een anonieme zeventiende-eeuwse kopie uit een particuliere collectie af (verdere gegevens onbekend).
- Rights
- Public domain
- Documentation
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1-1403], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], supplement, S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878)
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
- Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
- Descriptio (Buchelius)
- The Die is cast, an exhibition of the Rise of the Dutch Republic, honouring the Four Hundred Anniversary of the Union of Utrecht
- Jacob van Campen : het klassieke ideaal in de Gouden Eeuw, onder red. van Jacobine Huisken, Koen Ottenheym, Gary Schwartz, Architectura & Natura (Amsterdam, 1995) Stichting Koninklijk Paleis, 296 p.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Tegen de Vrede! Utrecht en de vredesonderhandelingen in Munster, samenst. Renger de Bruin en Dirk Faber. Renger de Bruin. Dirk Faber, Centraal Museum (Utrecht, 1998), [14] p.
- Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
- Utrechtse biografieën 1 : levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Utrechters, red. J. Aalbers ... [et al.], Boom (Amsterdam, [1994]) Stichting Publicaties Oud-Utrecht (SPOU) (Utrecht) Broese, 207 p.
- Van de uytnemendheyt des vrouwlicken geslacht, 1634, II, J. van Beverwijck
- 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis, samengest. door Els Kloek, Vantilt (Nijmegen, 2013), 1556 p.
- Stukken uit de krant : verhalen over 2000 jaar Utrecht, samenst. en tekst Renger de Bruin en Maarten Brinkman, Centraal Museum (Utrecht, 2009]), 16 p.
- Beroemde vrouwen van Utrecht, Judith Schuil, Centre for the Humanities, Universiteit Utrecht (Utrecht, 2016), 88 p.
- Centraal Museum Utrecht [topstukken; 2020], Voorw. Bart Rutten, Marco Grob, Jacqueline Rutten (prod.), Hans Schopping, Sheila Stafleu, Lotte Bont, Thomas de Bruin (red.), Centraal Museum (Utrecht, 2020), 208 p.
- Stappen door m'n stadsie : (on)bekend Utrecht in dertig heim-weetjes, Iris Dijkstra, WBOOKS (Zwolle, 2021), 184 p.
- Gekomen om te blijven : 900 jaar Utrecht, Kaj van Vliet en Bettina van Santen, WBOOKS (Zwolle, 2022), 160 p.
- Vrouwen die muren afbreken : 22 opbouwende verhalen, Véronique Konings : [met een voorw. van Sharon A.M. Dijksma], Uitgeverij Lente ([Rhenen], 2022), 152 p.
- Vrouwen van Utrecht : cultuurhistorische wandeling, Judith Schuil, Orlando (Amsterdam, 2022), 144 p.
- Joost Cornelisz. Droochsloot en zijn werken voor het Sint-Barbara- en Laurentiusgasthuis te Utrecht, R. van Luttervelt, (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (NKJ), 1947), p. 113 - 136
- Catalogus van tentoonstelling van voorwerpen uit vroegeren tijd in het gebouw van maatschappij "Arti et Amicitiae" ten behoeve van het Weduwen en Weezenfonds : eerste gedeelte, Arti et Amicitiae (Amsterdam, 1858), 96 p.
