Object

Granida en Daifilo

De Utrechtse edelman Pieter van Hardenbroeck (1593-1658) was verliefd op de non Agnes van Hanxelaer, die in 1623 het klooster voor hem verliet. Wat volgde was een geheime liefdesrelatie die in 1628 uitmondde in een huwelijk. In het testament uit 1656 wordt dit schilderij genoemd: Van Hardenbroeck bestelde het in 1623 bij Dirck van Baburen ter herinnering aan zijn prille liefde met Agnes: een ‘portrait historié’, waarin hij en zijn lief zijn uitgebeeld als Granida en Daifilo. Het onderwerp is afkomstig uit de Granida van P.C. Hooft (1615). Dit toneelstuk, dat in 1605 in handschrift klaar was en in 1615 voor het eerst in druk verscheen, was een van de populairste pastoralen in de Nederlandse literatuur. Dirck van Baburen (caravaggist en grondlegger van de pastorale schilderkunst), die met het idee kwam om hen zo uit te beelden, realiseerde met dit kapitale doek de allervroegste uitbeelding van het vanaf dat moment zo populaire thema. Gerard van Honthorst schilderde zijn prachtige Granida en Daifilo in 1625 (coll. Centraal Museum, nr. 5572).

Maker: Dirck van Baburen
Titel: Granida en Daifilo
Datering: 1623
Objectsoort: schilderij
Objectnummer: 35282
Collectie: beeldende kunst, schilderkunst tot 1850

Dirck van Baburen

Dirck van Baburen is een van de belangrijkste en meest vernieuwende Utrechtse caravaggisten na 1620. Na zijn leerperiode bij Paulus Moreelse (1571-1638) in Utrecht vertrekt hij omstreeks 1615 naar Rome. Daar behoort hij tot de oprichters van de ‘Bentvueghels’, een berucht Nederlands kunstenaarsgezelschap. Als Dirck van Baburen in 1621 terugkeert naar Utrecht is hij een van de eersten die het thema van de musicerende halffiguur introduceert in de Noordelijke Nederlanden.

Bekijk volledige profiel

Materiaal: doek, olieverf
Techniek: olieverf op doek
Afmetingen: hoogte 165.7 cm
breedte 211.5 cm
hoogte (met lijst) 183.5 cm
breedte (met lijst) 228.5 cm
diepte (met lijst) 8 cm
Verwerving: aankoop met steun van verschillende partijen# (2020)
Verwervingscredit: met steun van het Mondriaan Fonds, de Verenging Rembrandt, het Rodi de Valk Fonds van het Prins Bernard Cultuurfonds, het K.F. Hein Fonds en het Elise Matilde Fonds
Geassocieerde onderwerpen
Trefwoord: Granida, Daifilo, portrait historié, pastorale, liefde, non
Opschriften en markeringen: signatuur en datering r.o.: {\rtf1\fbidis\ansi\ansicpg1252\deff0\deflang1033{\fonttbl{\f0\fswiss\fprq2\fcharset0 Arial;}{\f1\fnil\fcharset0 Segoe UI;}} \viewkind4\uc1\pard\ltrpar\lang1043\f0\fs22 T.D. Baburen /...fecit An\'b0 16...3 \lang1033\f1\fs18\par }
Opmerkingen: De Utrechtse edelman Pieter van Hardenbroeck (1593-1658) was verliefd op de non Agnes van Hanxelaer, die in 1623 het klooster voor hem verliet. Wat volgde was een geheime liefdesrelatie die in 1628 uitmondde in een huwelijk. In zijn testament uit 1656 wordt dit schilderij genoemd. Van Hardenbroeck bestelde het in 1623 bij Dirck van Baburen ter herinnering aan zijn prille liefde met Agnes: een ‘portrait historié’, waarin hij en zijn lief zijn uitgebeeld als Granida en Daifilo. Het onderwerp is afkomstig uit de Granida van P.C. Hooft (1615). Dit toneelstuk, dat in 1605 in handschrift klaar was en in 1615 voor het eerst in druk verscheen, was een van de populairste pastoralen in de Nederlandse literatuur. Dirck van Baburen (caravaggist en grondlegger van de pastorale schilderkunst), die met het idee kwam om hen zo uit te beelden, realiseerde met dit kapitale doek de aller vroegste uitbeelding van het vanaf dat moment zo populaire thema. Gerard van Honthorst schilderde zijn prachtige Granida en Daifilo in 1625 (coll. Centraal Museum).
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.E19DB628-7A04-457D-BAF9-B46EE07B0DB0
Rechten: Publiek domein

Documentatie: Carel de Moor 1655-1738 : his life and work : a catalogue raisonné, Pamela Fowler, Piet Bakker, Primavera Pers (Leiden, 2014), 349 p.
: De wereld van Gerard van Honthorst, Liesbeth M. Helmus, WBOOKS (Zwolle, 2026), 320 p.
: The world of Gerard van Honthorst, Liesbeth M. Helmus, WBOOKS (Zwolle, 2026), 320 p.
: Caravage et le Caravagisme européen, dl. 2, catalogues, G. Isarlo, (Aix-en-Provence, 1941)
: Caravaggism in Europe, Benedict Nicolson, Umberto Allemandi & C. (Turijn, 1990), 3 dl., 276 p., ... p.pl.
: The Dutch Arcadia, Alison McNeil Kettering, Allanheld & Schram (Totowa, 1983) Boydell & Brewer (Montclair) (Woodbridge), XIX, 339 p.
: Het Gedroomde Land : pastorale schilderkunst in de Gouden Eeuw, Peter van den Brink ; met bijdragen van Hans Luijten, Jos de Meyere, Eric Jan Sluijter en Mieke B. Smits-Veldt, Waanders (Utrecht, 1993) Centraal Museum (Zwolle, 1993), 328 p.
: Gerrit van Honthorst : 1592-1656, J. Richard Judson, Rudolf E.O. Ekkart, Davaco Publishers (Doornspijk, 1999), XXXIV, 405 p., [268] p. pl.
: Gods, saints & heroes : Dutch painting in the age of Rembrandt, Albert Blankert ... [et al.], National Gallery of Art (Washington, 1980) Detroit Institute of Arts Rijksmuseum, 307 p.
: "Granida en Daifilo" (1625) van Gerard van Honthorst : onderzoek en restauratie, Jos de Meyere ; [verantwoord. Adeline M. Janssens], Centraal Museum (Utrecht, 1988), 40 p.
: The international Caravaggesque movement : lists of pictures by Caravaggio and his followers throughout Europe from 1590 to 1650, Benedict Nicolson, Phaidon (Oxford, 1979), 264 p.
: Jan van Bijlert (1597/98-1671) : schilder in Utrecht, door Paul Huys Janssen, [s.n.] ([Utrecht], 1994), 360 p., [22] p. pl.
: Masters of light : Dutch painters in Utrecht during the golden age, with essays by Marten Jan Bok ... [et al.]. Joaneath A. Spicer en Lynn Federle Orr, ed. Liesbeth Helmus, The Walters Art Gallery (Baltimore, 1997) The Fine Arts Museums of San Francisco (San Francisco), 480 p.
: Masters of Utrecht : 17-19th Century Paintings from the Collection of Centraal Museum Utrecht, projectteam Sjarel Ex ... [et al.] ; authors Marja Bosma, Jos de Meyere, Huis ten Bosch (Nagasaki, 1994) Centraal Museum (Utrecht, 1994), 119 p.
: Le musée caché : à la découverte des réserves = het verborgen museum : ontdekkingstocht in de reserves, Eliane de Wilde, H. Bussers ... [et al.], Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België (Brussel, 1994), 357 p.
: Utrecht painters of the Dutch Golden Age, Christopher Brown, National Gallery Publications (London, 1997), 72 p.
: Caravaggio e L'Europa : il movimento caravaggesco internazionale da Caravaggio a Mattia Preti, coord. ed. Franco Ambriosio, Skira editore (Ginevra, 2005) (Milano), 519 p.
: Utrechtse schilderkunst in de Gouden Eeuw : honderd schilderijen uit de collectie van het Centraal Museum te Utrecht, Jos de Meyere, Matrijs (Utrecht, 2006), 463 p.
: The paintings of Hendrick ter Brugghen 1588-1629 : catalogue raisonné, Leonard J. Slatkes and Wayne Franits, Benjamins (Amsterdam, 2007) (Philadelphia), 471 p.
: Dutch paintings of the seventeenth century in the Rijksmuseum Amsterdam : volume I, artists born between 1570 and 1600, Jonathan Bikker, Yvette Bruijnen, Gerdien Wuestman ; [met bijdr. van] Everhard Korthals Altes, Jan Piet Filedt Kok, Taco Dibbets, Rijksmuseum (Amsterdam, 2007) Nieuw Amsterdam, 2 dl. ( 583, [s.p] )
: Fashion and fancy : dress and meaning in Rembrandt's paintings, Marieke de Winkel, Amsterdam University Press (Amsterdam, 2006), 398 p.
: The Paintings of Dirck van Baburen (ca.1592/93-1624) : catalogue raisonné, Wayne Franits, Benjamins (Amsterdam Philadelphia, 2013), XIX, 383 p.
: Masters of seventeenth-century Dutch genre painting, Peter C. Sutton, Christopher Brown, Philadelphia Museum of Art (Philadelphia, 1984) Weidenfeld & Nicolson (Londen, 1984), 400 p.
: Anders gekeken : het beste en het boeiendste uit de Hollandse schilderkunst van de Gouden Eeuw, Paul Schnabel, Waanders (Zwolle, 2021), 400 p.
: Adel en ridderschap in Utrecht, Renger E. de Bruin, WBOOKS (Zwolle, 2023), 544 p.
: A Lost Baburen Rediscovered, E. Schleier, (The Burlington Magazine, Jaargang: CXIV, Aflevering: 836, November 1972), p. 787, note 5
: Additions to Dirck van Baburen, L.J. Slatkes, (Album amicorum J.G. van Gelder), pp. 267-268, 272, noten 6-11, fig. 2
: Review of 'Het gedroomde land. Pastorale schilderkunst in de Gouden Eeuw', P. Huys Janssen, (The Burlington Magazine, Aflevering: 136, 1994), p. 387
: Een Utrechtse liefdesgeschiedenis, Liesbeth M. HeLmus, (Bulletin van de Vereniging Rembrandt, Jaargang: 30, Aflevering: 2, zomer 2020), pp. 50-52, met afb. in kleur
: Hendrick ter Brugghen und die Nachfolger Caravaggios in Holland, hrsg. von Rüdiger Klessmann., Herzog Anton Ulrich-Museum (Braunschweig, 1988), 168 p.