Object

De berouwvolle Petrus

Intens bedroeft en met samengewrongen handen kijkt de apostel Petrus schuin naar boven, waar het licht vandaan komt. Zijn attribuut, de sleutels van de hemelpoort, bevindt zich achter hem aan de muur. Hendrick ter Brugghen was de belangrijkste Utrechtse Caravaggist. Hoewel de signatuur en datering origineel zijn, wordt de toeschrijving van dit schilderij aan Ter Brugghen betwijfeld. Als het om een eigenhandig werk gaat, dan is De berouwvolle Petrus het vroegste schilderij dat van Ter Brugghen bekend is.

Maker: toegeschreven Hendrick ter Brugghen
Titel: De berouwvolle Petrus
Datering: 1616 (?)
Objectsoort: schilderij
Objectnummer: 15762
Collectie: beeldende kunst, schilderkunst, schilderkunst tot 1850

Hendrick ter Brugghen

Hendrick ter Brugghen is in 1607, na zijn opleiding bij Abraham Bloemaert (1566-1651), de eerste Utrechtse caravaggist die naar Rome reist. Hij schildert voornamelijk grote, religieuze historiestukken en uitbundige halffiguren. Zijn vroegste schilderij dateert uit 1616, twee jaar na zijn terugkeer uit Rome. Datzelfde jaar schrijft hij zich in bij het Sint-Lucasgilde in Utrecht. Hoewel zijn werk sterk geïnspireerd is op dat van de Italiaanse Caravaggio (1566-1651), is zijn stijl zeer eigenzinnig en herkenbaar.

Bekijk volledige profiel

Materiaal: doek
Techniek: olieverf op doek
Afmetingen: hoogte 67.7 cm
breedte 85.8 cm
hoogte (met lijst) 90 cm
breedte (met lijst) 108.7 cm
diepte (met lijst) 7 cm
Verwerving: aankoop (1967)
Geassocieerde onderwerpen: (herkomst)
Trefwoord: historie, N.T., heilige, Petrus (heilige)
Opschriften en markeringen: signatuur en datering l.o. (met verf): HT Brugghen. fecit. 1616 [?][HT aaneen] (deels opgehaald)
Opmerkingen: Volgens Nicolson betreft het hier een kopie naar een verloren gegaan schilderij. Zie Nicolson 1958, cat. nr. D 90, pp. 116-117, Nicolson 1960 (c), p. 470 (noot 24), en Nicolson 1973, p. 237. De toeschrijving wordt eveneens betwist door Blanckert in Utrecht / Braunschweig 1986-1987, p. 39 (noot 9), en Slatkes. Zie Slatkes 1981-1982, p. 183 en Slatkes 1988, p. 80. Volgens Van Thiel betreft het een origineel dat gedateerd moet worden tussen 1618 en 1620. Zie Van Thiel 1971, pp. 105-107, en van Thiel 1988. Ook Schnakenburg 1987, pp. 173-174 is ervan overtuigd dat het om een origineel werk gaat. Het schilderij is grotendeels overschilderd. Een andere versie op doek, 70 x 91 cm, bevond zich in de kunsthandel. Zie Parijs 1992 (a), cat. nr. 7, pp. 28-32.
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.FF740733-42B7-4E46-AF4F-A72684871474
Rechten: Publiek domein

Documentatie: Georges de la Tour : entre ombre et lumière, voorw. Aurélien Bosc, Alain Pasquier, Nicolas Namias, Mohamed Kallala; essays Gail Feigenbaum, Paulette Choné, Pierre Curie, Mickaël Szanto, Culture Espaces (Paris, 2025) Hazan (Vanves, 2025), 208 p.
: Georges de la Tour : entre ombre et lumière [Connaissance des Arts magazine], Gail Feigenbaum, Pierre Curie, Eric Tariant, Armelle Fémelat, Connaissance des Arts (Parijs, 2025), 44 p.
: Hendrick Terbrugghen, by Benedict Nicolson. B. Nicolson, Lund Humphries (London, 1958), 138 p., [112] p.pl.
: Keuze uit tien jaar aanwinsten 1961-1971, Centraal Museum (Utrecht, 1971), 66 p.
: Een museumrondgang. Oude schilderkunst in Nederland., L.L.H. Roest, Bussy, J.H. de (z.j. [1968?])
: Nieuw licht op de Gouden Eeuw : Hendrick ter Brugghen en tijdgenoten, concept en cat. Albert Blankert en Leonard J. Slatkes ; met bijdr. van Marten Jan Bok ... [et al.], Centraal Museum (Utrecht, 1986) Herzog Anton Ulrich-Museum (Braunschweig), 372 p.
: Noord-Brabantsch Kunstbezit - Tentoonstelling ter gelegenehid van het 40-jarig Regeeringsjubileum van Hare Majesteit Wilhelmina, Koningin der Nederlanden, (1938)
: Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 1-290], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
: Stichting Victor II : 'De berouwvolle Petrus' door Hendrick ter Brugghen? 161[6], tekst Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, [2004]), [16] p.
: 'De kruisiging met leden van de familie van Adraen Willemsz. Ploos' naar Hendrick ter Brugghen, 1624?, [tekst Liesbeth M. Helmus], Centraal Museum (Utrecht, [2005]), [8] p.
: 'The crucifixion with members of the family of Adraen Willemsz. Ploos' after Hendrick ter Brugghen, 1624?, [text Liesbeth M. Helmus], Centraal Museum (Utrecht, [2005]), [8] p.
: Caravaggio e L'Europa : il movimento caravaggesco internazionale da Caravaggio a Mattia Preti, coord. ed. Franco Ambriosio, Skira editore (Ginevra, 2005) (Milano), 519 p.
: Tajan : tableaux anciens et du XIXe siècle, Tajan (Paris, 2007), 132 p.
: The paintings of Hendrick ter Brugghen 1588-1629 : catalogue raisonné, Leonard J. Slatkes and Wayne Franits, Benjamins (Amsterdam, 2007) (Philadelphia), 471 p.
: Stichting Victor : restauratie en natuurwetenschappelijk onderzoek in het Centraal Museum, Liesbeth M. Helmus ; met bijdr. van Eric Domela Nieuwenhuis, Thea van Fulpen-de Langen, Alice Taatgen, Centraal Museum (Utrecht, 2007), 96 p.
: Caravaggio in Holland : Musik und Genre bei Caravaggio und den Utrechter Caravaggisten, hrsg. von Jochen Sander, Bastian Eclery und Gabriel Dette, Städel Museum (Frankfurt am Main, 2009) Hirmer Verlag GmbH (München), 192 p.
: Emoties : Geschilderde gevoelens in de Gouden Eeuw, Tekstredactie Els Brinkman, Barbera van der Kooij, essays Gary Schwartz, Machiel Keestra ... [et al.], Frans Hals Museum (Haarlem, [2014]) nai010 uitgevers (Rotterdam), 152 p.
: Utrecht, Caravaggio en Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
: Utrecht, Caravaggio und Europa, Bernd Ebert en Liesbeth M. Helmus, Bayerische Staatsgemäldesammlungen (München, 2018) Hirmer Verlag GmbH (München, 2018), 304 p.
: De Book Review B. Nicolson, The international Caravaggesque movement, L.J. Slatkes, (Simiolus : kunsthistorisch tijdschrift)
: Bringing Ter Brugghen and Baburen up-to-date, Leonard J. Slatkes, (Bulletin du Musée National de Varsovie, Aflevering: 3-4; 37, 1996), p. 199-219
: De aanbidding der koningen en ander vroeg werk van Hendrick ter Brugghen, P.J.J. van Thiel, (The Rijksmuseum Bulletin, Aflevering: 19, 1971)
: Ter Brugghen and Honthorst in Poland, Maciej Monkiewicz, (Bulletin du Musée National de Varsovie, Aflevering: 3-4; 37, 1996), p. 220-245
: De berouwvolle Petrus, (Cr : interdisciplinair vakblad voor Conservering en Restauratie, Jaargang: 5, Aflevering: herfst, 2004), p. 13-14
: Georges de la Tour : entre ombre et lumière [éditions BeauxArts], Pierre Curie, Claude Pommereau, Pierre Morio, Emmanuelle Lequeux, Neville Rowley, Beaux Arts (Parijs, 2025), 82 p.
: Hendrick ter Brugghen und die Nachfolger Caravaggios in Holland, hrsg. von Rüdiger Klessmann., Herzog Anton Ulrich-Museum (Braunschweig, 1988), 168 p.