De Utrechtse schilder Andries Both (ca 1612-1641) legde heel wat boerentafereeltjes vast, met bijna karikaturale figuren, en steeds met een humoristische inslag. Zo maakte hij vijf schilderijtjes met als thema 'de vijf zintuigen'. De smaak werd vertegenwoordigd door een pannenkoekenverkoopster, de reuk door enkele onzindelijke kleine kinderen, het gehoor door een zingend gezelschap, het gezicht door een brillenkoopman en het gevoel door een kiezentrekkende kwakzalver. Dat Andries' scenes uit het boerenleven in de 17e eeuw tamelijk populair waren, blijkt uit het feit dat zijn broer Jan (ca 1620-1652) de serie als ets heeft vermenigvuldigd.

Deze serie etsen is door het Centraal Museum aangekocht. Voor zover bekend zijn ze één keer, in 1964, tentoongesteld, waarbij de ets over 'Het gevoel' het kunstwerk van de maand april was. De tandarts is op de prent bezig met zijn hardhandig bedrijf. Een eenvoudige dorpeling heeft zich tot een behandeling laten overreden en enkele buurtgenoten hebben zich rond het spektakel geschaard. Ze kijken met enig leedvermaak toe. De wanhopige kreten die de patiënt slaakt, zijn onder de prent afgedrukt. In hedendaags Nederlands luiden ze:
Wat drommel doe je met dit ijzer in mijn tanden
Stop meester Jurriaan, hou op, je doet me zeer
Help Jutje. lieve vrouw, och Fop ik wring mijn handen
Jut, Jut, ik val flauw, loop heen, haal Doctor Lubbert hier.

Beide broers hebben enige tijd in Rome gewoond. Op de terugreis in 1641 kwam Andries ongelukkigerwijze te verdrinken.

Van augustus 1963 tot en met december 1972 werd elke maand speciale aandacht geschonken aan een of meerdere objecten uit de collectie van het Centraal Museum.

Documentatie

  • Kunstwerk van de maand april 1964, Centraal Museum (Utrecht, 1964)

Collectie in deze tentoonstelling

Duurzame url

Als u naar dit object wilt verwijzen gebruik dan de duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/exhibit.C1729CBD-3B6B-400C-AD0F-CCA04F3321C6

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit tentoonstelling? Laat het ons weten!