Zaanse klok

Zaanse klok

Dit object is nu niet in het museum te zien

Titel

Zaanse klok

Vervaardiger

Datering

1707

Materiaal / Techniek

koper, ebbenhout

Inventarisnummer

9125

Objectnaam

klok, hangklok, uurwerk

Verwerving

schenking 1942

Afmetingen

hoogte 74.5 cm

breedte 31 cm

diepte 22 cm

Opschriften / merken

  • signatuur op wijzerplaat : I.K. I.F. Zaanstreek (JK JF?)

  • datering op voorste stijl (met slagletters): '1707' (gedeeltelijk onder de hamerlichterveer)

  • opschrift ? : KN D

  • opschrift op achterzijde van de cijferring (gegraveerd): G

  • opschrift voor op het uurrad (gekrast): H. Westerbos, 17.10.17, Vinkeveen.

  • nummer zijkant op de voorste stijl (met slagletters): 1

  • nummer zijkant op de middelste stijl (met slagletters): 2

  • nummer zijkant op de achterste stijl (met slagletters): 3

  • nummer zijkant op de onderste horizontale verbindingsstukken (met slagletters): 1

  • nummer zijkant op de bovenste horizontale verbindingsstukken (met slagletters): 2

  • opschrift belhek aan zijkanten : NU. ELCK SYN. SIN.

  • None onder Amsterdamse wapen :

Fysieke beschrijving

De wandplank is met ebbenhout gefineerd. Het uurwerk is geheel van koper. Het beeldhouwwerk op de bellen, de belhekken, het slingerlichaam, en de decoraties op de wijzerplaat zijn van verguld koper. De gewichten zijn van in koper gevat ijzer.

Opmerkingen

De gewichten en de wijzers zijn exacte kopieën van een klok van Jan Koogies. Ze zijn vervaardigd door de Fa. Tesink, Koperslagerij te Zutphen. Merkwaardig is dat het cijfer 4 op de cijferring niet zoals gebruikelijk voor klokken uitgebeeld is als IIII, maar als IV. Uit het feit dat het wapen van Amsterdam afgebeeld is op de belhekken hoeft niet de conclusie getrokken te worden dat de klok van Amsterdams fabrikaat is. Het was in de 17de en de 18de eeuw gebruikelijk het Amsterdamse wapen te pas en te onpas als decoratie te gebruiken. Het zijlood van veel Twentse klokken vertoont bijvoorbeeld ook het bekende wapen met de drie kruisen. Het kan een modeverschijnsel zijn.

Documentatie

  • De Nederlandse stoelklok, J. Zeeman. met een bijdrage van J.H. Kluiver, (Assen, 1969), pp. 10-101, 110

  • De oude klokken van het Centraal Museum [Stageverslag], Lieneke Nijkamp, (Utrecht, 2005)

  • Geschiedenis van de uurwerkmakerskunst in Friesland, Nanne Ottema, (Arnhem, 1981), p. 91

Tentoonstellingen

  • Mode, de musical, Centraal Museum, Utrecht, 2014

Duurzame url

Als u naar dit object wilt verwijzen gebruik dan de duurzame URL:

https://hdl.handle.net/21.12130/collect.30AAFB49-DFBF-4E51-A780-897417725BB8

Vragen?

Ziet u een fout? Of heeft u extra informatie over dit object? Laat het ons weten!