Object
Portret van René Descartes (1596-1650)
Portret van René Descartes (1596-1650)
Weenix was naast landschapschilder ook een begaafd portretschilder. Een van de weinige portretten die van zijn hand bewaard zijn gebleven is dat van de Franse filosoof René Descartes, die toen hij door Weenix werd vereeuwigd in de Republiek woonde. Hier schreef hij tussen 1628 en 1649 zijn belangrijkste wetenschappelijke en filosofische werken. Op de opengeslagen pagina van het boek in zijn handen zijn de woorden ‘Mundus est Fabula’ te lezen: ‘de wereld is een verzinsel’.
- Maker
- Jan Baptist Weenix
- Title
- Portret van René Descartes (1596-1650)
- Dating
- 1647 - 1649
- Object type
- schilderij
- Object number
- 7386
- Collection
- beeldende kunst, schilderkunst tot 1850, stadsgeschiedenis
- Materials
- doek
- Technique
- olieverf op doek
- Dimensions
- hoogte 45.1 cm
- breedte 34.9 cm
- hoogte (met lijst) 54.7 cm
- breedte (met lijst) 44.6 cm
- diepte (met lijst) 4.5 cm
- Acquisition
- aankoop met steun van de Vereniging Rembrandt (1935)
- Associated periods
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Associated subjects
- hoger onderwijs (Utrecht) (onderwijs)
- Keyword
- portret, mansportret, Descartes, René
- Inscriptions and marks
- signatuur recto r.b.: Gio Batt[ist]a // Weenix, opschrift recto r. (op boek): Mundus // est // fabula
- Notes
- René Descartes (La Haye, Frankrijk 1596-Stockholm 1650), Frans Filosoof en wiskundige, grondlegger van het rationalisme. Hij ontvluchtte Frankrijk en vestigde zich in Nederland. Hij woonde enkele jaren in Utrecht, waar hij in conflict kwam met Voetius. Voetius verwierp de rationalistische denkbeelden van Descartes en wist bij de vroedschap gedaan te krijgen dat Descartes in 1643 de stad moest verlaten. De tekst in het boek dat Descartes in de hand houdt luidt: ''Mundus est fabula'' (De wereld is een verzinsel). Zijn beroemste werk is Discours de la méthode [...], Leiden 1637.
- Rights
- Public domain
- Documentation
- Weenix glorieert weer, teksten Petri Hofsté ..[et al.], Nyenrode Bisiness Universiteit (Breukelen, [2024]), 34 p.
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Comenius en Descartes : worsteling om een wereldbeeld, [red. en tekst Mark van Hattem], Comenius Museum (Naarden, 1996), 48 p.
- Descartes : "bien conduire sa raison", Pierre Guenancia, Gallimard ([Parijs], 1996) Découvertes Gallimard, 128 p.
- Geschiedenis van de provincie Utrecht [van 1528 tot 1780- zie tot 1528 voor titelbeschrijving], coörd. red. C. Dekker, Ph. Maarschalkerweerd, J.M. van Winter ... [et al.], Het Spectrum (Utrecht, 1997) Stichting Stichtse Historische Reeks
- Kennis als opdracht : de Universiteit Utrecht 1636-2001, Hervé Jamin. m.m.v. Marijke Huisman. H. Jamin, Matrijs (Utrecht, 2001) (Utrecht), 224 p.
- Kerken en karossen : Fransen in Utrecht, 800-1900, Dick Berents, Het Spectrum (Utrecht, 1994), 95 p.
- Leselust : Niederländische Malerei von Rembrandt bis Vermeer, hrsg. von Sabine Schulze. mit Beiträgen von Ann Jensen Adams ... [et al.], Gerd Hatje (Stuttgart, 1993), 381 p.
- De Nederlanders en Descartes = Les Néerlandais et Descartes, Theo Verbeek . in samenw. met Jelle Kingma, Philippe Noble, Maison Descartes, Amsterdam (Amsterdam, 1996) Institut Néerlandais (Parijs), 143 p.
- La pintura Holandesa del siglo de oro : la escuela de Utrecht, preparacion, textos y catalogo Jos de Meyere. y Juan J. Luna, Banco Bilbao Vizcaya (Bilbao, 1992) Centraal Museum (Utrecht), 261 p.
- Port-Royal en Utrecht, (1972)
- De schilderijen van Museum Catharijneconvent, J. Dijkstra ... [et al.], Museum Catharijneconvent (Utrecht, 2002) Waanders (Zwolle), 576 p.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Van Willibrord tot wereldraad = from Willibrord to world council : enige aspecten van het geestelijk leven in Utrecht door de eeuwen heen = some aspects of the spiritual life in Utrecht through the ages, Aartsbisschoppelijk Museum (Utrecht, 1972), 100 p.
- Utrechtse schilderkunst in de Gouden Eeuw : honderd schilderijen uit de collectie van het Centraal Museum te Utrecht, Jos de Meyere, Matrijs (Utrecht, 2006), 463 p.
- Cartesian reflections : essays on Descartes's philosophy, John Cottingham, Oxford University Press (Oxford, 2008), 332 p.
- Portraits de la pensée, sous la dir. d'Alain Tapié et Régis Cotentin, Palais des Beaux-Arts de Lille (Lille, 2011) Nicolas Chaudun ([Paris]), 208 p.
- Descartes en Dialogue, Olivier Ribordy, Isabelle Wienand, Schwabe Verlag (Basel, 2019), 346 p.
- Jan Baptist Weenix : the Paintings : A Story of Versatility, Success and Bankruptcy in the Seventeenth-Century Holland, Anke A. van Wagenberg-Ter Hoeven, Waanders (Zwolle, 2018), 356 p.
- D.A. Hoogendijk kunsthandelaar te Amsterdam van 1925 tot 1962 : museumleverancier, tekst Willem Hoogendijk D.A. zn. ; voorw. Laurens Meerman, Willem Hoogendijk ([S.l.], 2023), 101 p.
- artikel in Jaarverslag over 1935 van de Vereeniging Rembrandt, C.H. de Jonge, (Jaarverslag Vereeniging Rembrandt tot Behoud en Vermeerdering van Kunstschatten in Nederland, 1935)
- Jan Baptist Weenix, W. Stechow, (The Art Quarterly, Aflevering: XI, 1948)