Object

De koorddanser III

Pyke Koch1977 - 1984

De koorddanser III

Pyke Koch was een precieze schilder die uiterst kritisch was op zijn eigen werk. In 1970 probeerde hij een nieuw onderwerp uit, De koorddanser, in een tekening. Hij maakte twee schilderijen met dit thema om vervolgens in 1977 te beginnen aan dit grote schilderij, waaraan hij af en aan bleef detailleren en corrigeren tot 1984. De koorddanser balanceert op een koord dat in een aftandse kamer is gespannen. Hij loopt heel voorzichtig, puur op gevoel. Een doek over zijn hoofd verhindert dat hij iets kan zien; de balanceerstok staat ongebruikt tegen de muur. Als Kochs laatste tour de force kan het beschouwd worden als zijn artistieke statement. Het kunstenaarschap was een zoektocht naar de balans tussen gevoel en verstand, tussen eros en thanatos.

Maker: Pyke Koch
Titel: De koorddanser III
Datering: 1977 - 1984 (datering gebaseerd op opschriften op achterzijde schilderij)
Objectsoort: schilderij
Objectnummer: 25866
Collectie: schilderkunst, beeldende kunst 1850 - heden

Pyke Koch

De Utrechtse schilder Pyke Koch (1901–1991) schildert vanaf de jaren dertig het eigentijdse, stedelijke leven, waarin een vaak onheilspellende en dreigende sfeer de boventoon voert. Belangrijke invloed voor zijn verfijnde realistische schildertechniek is de Italiaanse renaissanceschilderkunst. In zijn werk wordt zijn fascinatie voor onderwerpen als travestie en sekswerk zichtbaar, evenals zijn voorliefde voor expressionistische cinema en zijn oriëntatie op het fascisme in de jaren vóór de Tweede Wereldoorlog. Het leidt tot de geënsceneerde, verontrustende taferelen.

Bekijk volledige profiel

Materiaal: doek
Techniek: olieverf en tempera op doek
Afmetingen: hoogte 111.5 cm
breedte 130 cm
hoogte (met lijst) 133 cm
breedte (met lijst) 151.5 cm
diepte 6 cm
Verwerving: bruikleen Rijksdienst Cultureel Erfgoed (1987)
Verwervingscredit: Oorspronkelijke bruikleengever: Rijksdienst Beeldende Kunst (successief Instituut Collectie Nederland)
Geassocieerde onderwerpen
Opschriften en markeringen: signatuur en datering r.o. (met verf): Pijke Koch '80-, opschrift achterzijde op spieraam (met verf): in 5 jaar gemaakt // over een periode van 5 jaren // aan: // Floris Alexander wiens voeten op dit koord staan en Peter Koch // door: // Pyke Koch 77 78 mei 80 2 oct 81, 82 // is 1½ jaar 1983 4 jaar kwart 5 jaar // 83 // temp. studie, opschrift 2 achterzijde op lijst boven (met inkt): aan Peter Frans Christiaan en Floris Melchior Alexander titel: "de koorddanser" // Hangen: rode schaal op het hoofd van de koorddanser // ± op ooghoogte hangen [laatste zin onderstreept] // opgeleverd in zomer 1984 [1984 is onderstreept] na 7 jaar // afstand tusschen // begane grond (vloer) // en onderrrand van // het doek (niet de lijst) // ± 77 cm
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.DE8CBCD1-64A1-4D72-8729-EC895063B76E
Rechten: Collectie Centraal Museum Utrecht / foto Ernst Moritz © Pictoright

Documentatie: The End, Carel Blotkamp, Vrienden van het Kunsthistorische Instituut Utrecht (Utrecht, 1996), 27 p.
: De God van Nederland : Leven en werk van Pyke Koch, Susana Puente, Prometheus (Amsterdam, 2026), 360 p.
: Daubigny, Van Doesburg, Daniëls ... en 88 andere hoogtepunten uit de collectie moderne kunst van het Centraal Museum, Carel Blotkamp, Veen/Reflex (Utrecht, 1987) (Antwerpen), 198 p.
: Pyke Koch : réalisme magique aux Pays-Bas, [textes de Jörg Zutter, John Steen, José Vovelle, Bram Kempers], Musée Cantonal des Beaux-Arts (Lausanne, 1995), 85 p.
: Pyke Koch : schilderijen en tekeningen, red. Talitha Schoon, Dory Kicken, Karel Schampers. samenst. en red. oeuvrecat. Carel Blotkamp in samenw. met Dory Kicken. [bijdr. van] P.F.C. Koch, Carel Blotkamp, Bram Kempers, Marja Bosma en Louis van Tilborgh, Museum Boymans-van Beuningen (Rotterdam, 1995), 288 p.
: Pyke Koch : Souvenir d'un songe, tekstsamenst. Marja Bosma, Mark van Hattem, Eveline Reeskamp, Centraal Museum (Utrecht, 1991), [S.p.]
: Pyke Koch [1982], [rédigé par Carel Blotkamp], [Institut Néerlandais] ([Paris], [1982]), [S.p.]
: Rijksaankopen 1984 : werk van hedendaagse beeldende kunstenaars, samenst. Evelyn Beer, Frans van Burkom, Jetske Homan van der Heide. red. Evert van Straaten, Rijksdienst Beeldende Kunst (Amsterdam, 1985) (Den Haag), 308 p.
: "Schilderkunst" : Niederländische Malerei 1933-83, Kat. Evert Rodrigo ... [et al.], Germanisches Nationalmuseum (Nürnberg, 1984), 98 p.
: De veelheid : Nederlandse figuratieve kunst na '45 I, met een voorw. door Janneke van Groeningen-Hazenberg en Jos van Groeningen en een inl. door Diederik Kraaijpoel. red. Rieneke Harkema. R. Harkema (red.), Museum voor figuratieve kunst De Buitenplaats (Eelde, 1996) (Eelde), 124 p.
: Pyke Koch en J.H. Moesman : uit de collectie van het Centraal Museum, Doris Wintgens Hötte, Slot Zeist (Zeist, 2007), 57 p.
: De staat koopt kunst : de geschiedenis van de colllectie 20ste-eeuwse kunst van het ministerie van OCW 1932-1992, Fransje Kuyvenhoven, Instituut Collectie Nederland (Amsterdam, 2007) Primavera Pers (Leiden), 412 p.
: De helden van het circus, Maartje de Haan ... [et al.], Teylers Museum (Haarlem, 2006), 176 p.
: Charley Toorop en Pyke Koch : alles of niets, Carel Blotkamp [en] Mieke Rijnders, Waanders (Zwolle, 2026) Museum MORE (Gorssel, 2026), 144 p.
: De Wereld van Pyke Koch, Marja Bosma, Andreas Koch, Roman Koot en Mieke Rijnders, WBOOKS (Zwolle, 2017) Centraal Museum (Utrecht, 2017), 128 p.
: The End : Artists' late and last works, Carel Blotkamp, Reaktion Books (Londen, 2019), 334 p.
: De Koorddanser/The 'Tightrope walker', G.A. Oosterholt, (RKD Bulletin, Aflevering: -; 2, 1997), p. 1-4
: De 'wonderboy' van Pyke Koch. Contorsionistes, travestieten en andere maskerades, B. Kempers, (Jong Holland, Aflevering: 2; 8, 1992), p. 12-23
: Enkele herinneringen aan Pyke Koch, Carel Blotkamp, (Kunstschrift, Jaargang: 54, Aflevering: 1, febr./mrt. 2010), p. 24 - 29
: De man, de kunst en de politiek : Het sinistere en minutieus geschilderde werk van laatbloeier Pyke Koch is nog altijd populair. In hoeverre draagt het anti-moderne karakter daartoe bij?, door Koen Kleijn, (Museumtijdschrift [Vitrine], Jaargang: 30, Aflevering: 8, nov./dec. 2017), 20-27 en de omslag.
: Moderne Nederlandse schilderkunst = modern Dutch painting : realistische tendensen, het expresionistische in de Nederlandsche schilderkunst, abstractie sinds Mondriaan = realistic tendencies, the expressionistic in Dutch painting, abstraction since Mondrian, [tekst Karel Schampers, Gijs van Tuyl], Nationale Pinakotheek en Alexander Soutzos Museum (Athene, 1983) Bureau Beeldende Kunst Buitenland van het Ministerie van WVC (Amsterdam), 154 p.