Standpunten. Anders kijken naar de collectie moderne kunst

Met de tentoonstelling ‘Standpunten’ toonde het Centraal Museum zijn collectie moderne kunst in een nieuwe, verfrissende context. Thema’s als massacultuur, politiek, vrijheid en elite vormden het vertrekpunt voor een experimentele kijk op de collectie, waarbij de traditionele kunsthistorische kaders werden losgelaten. Zeven hedendaagse kunstenaars hebben er actuele en persoonlijke standpunten aan toegevoegd door muurtekeningen te maken die een relatie aangaan met de getoonde kunstwerken. Met deze nieuwe vorm van collectiepresentatie heeft het museum een impuls willen geven aan het debat over hedendaags artistiek engagement. Maatschappelijke betrokkenheid In de tijd voor de tentoonstelling is veel discussie geweest over de houdbaarheid van traditionele, kunsthistorische collectiepresentaties waarin puur artistieke en stilistische ontwikkelingen centraal staan. In die presentaties wordt zelden verwezen naar actuele of maatschappelijke ontwikkelingen. Met de tentoonstelling ‘Standpunten’ heeft het Centraal Museum een andere positie ingenomen. De titel verwijst naar de open blik waarmee kunstenaars naar de wereld om hen heen kijken. Veel van hen hebben een visuele antenne, of een bijzonder Fingerspitzengefühl voor maatschappelijke, politieke, sociale en economische thema’s. ‘Standpunten’ tracht die ‘verloren’ thema’s terug te vinden in de collectie moderne kunst van het Centraal Museum. Daarbij is gekozen voor de volgende invalshoeken: vrijheid, politiek, elite, realisme, massacultuur, onderbewustzijn en melancholie. Muurschilderingen Zeven hedendaagse kunstenaars hebben wandvullende muurtekeningen of –schilderingen gemaakt, waarmee zij direct reageerden op de thematische selectie uit de verzameling. Elke kunstenaar nam één zaal met één thema voor zijn/haar rekening, door vrij en eigenzinnig te reageren op de uit de collectie geselecteerde kunstwerken. Uitgenodigd zijn Gerard Polhuis (vrijheid), Henri Jacobs (elite), Willehad Eilers (politiek), Aam Solleveld (realisme), Marijn van Kreij (massacultuur), Roland Sohier (onderbewustzijn) en Manon Bovenkerk (melancholie). Canon Het Centraal Museum bezit een veelzijdige collectie van oude en moderne kunst, mode, vormgeving en geschiedenis. Kiezen voor thematische collectiepresentaties sluit aan bij het cultuurhistorische karakter van het museum, waarbij de breedte van de collectie wordt ingezet als een bijzondere en krachtige factor. Door verschillende collectieonderdelen in een contextuele samenhang te tonen onderzoekt het museum nieuwe inhoudelijke verbanden en presentatievormen. Daar hoort ook bij dat kritisch wordt gekeken naar de eigen museale canon: de parade van hoogtepunten. ‘Standpunten’ toonde kunstwerken uit de hele twintigste eeuw door en naast elkaar, aangevuld met enkele werken uit de collecties oude kunst en geschiedenis. Naast bekende hoogtepunten uit de collectie (zoals van Pyke Koch, Charley Toorop, J.H. Moesman, Wim T. Schippers en Marlene Dumas) werden ook minder bekende stukken getoond en werken die lang in het depot zijn gebleven. Samenstelling ‘Standpunten’ werd samengesteld door Centraal Museum conservator Meta Knol. Met Edwin Jacobs en Stijn Huijts publiceerde zij in december 2006 in NRC-Handelsblad het manifest ‘Naar een Mondig Museum’, dat veel discussie opriep in de Nederlandse museumwereld. Met de tentoonstelling ‘Standpunten’ toonde ze haar affiniteit met een experimentele, actuele en maatschappijgerichte aanpak.