Het kleine bouwen: vier eeuwen maquettes in Nederland

Natuurgetrouwe, verkleinde kopieën van objecten als huizen, bruggen en treinen hebben op ons een bijzondere aantrekkingskracht. Denk aan de grote aantallen bezoekers die miniatuurstad Madurodam trekt, denk aan de drukbezochte beurzen voor de modeltreinfanaten. Op de tentoonstelling Het kleine bouwen, die in 1983 in het Centraal Museum gehouden werd, waren oude en originele maquettes te zien. Het ging vooral om de rol die maquettes in het verleden hebben vervuld bij het tot stand komen van Nederlandse bouwwerken. Zijn er altijd maquettes gemaakt? En wie maakten ze, de architect zelf of anderen? Wat kostte zo'n maquette trouwens en voor wie waren ze bestemd? Voor de architect zelf, voor de opdrachtgever of voor de uitvoerders op de bouwplaats? Van welk materiaal werden maquettes gemaakt en hoe lang werd er gewerkt aan het bouwen van deze vaak uiterst gedetailleerde modellen? Deze en andere vragen kwam aan de orde bij de tentoonstelling. De oudste maquette dateerde uit ongeveer 1610. Overigens bezit het Centraal Museum het oudste in Nederland bewaarde model van een arbeiderswoning, uitgevoerd aan de Vaartsestraat in 1868-1870. De tentoonstelling kwam mede tot stand in samenwerking met drs. R. W. Tieskens.