De ideale stad: ideaalplannen voor de stad Utrecht 1664-1988

In 1988 bestond het Centraal Museum 150 jaar. Het jubileumprogramma bevatte verschillende onderdelen die de diversiteit in collectie en activiteiten van het Centraal Museum aangaven. Om de relatie tussen het museum als stedelijk museum en de stad Utrecht te benadrukken was 'De ideale stad' als thema voor de jubileumtentoonstelling gekozen. Uitgangspunt was de opvatting dat de stad een concrete, ruimtelijke vorm is. De ontwikkeling van de stad in de loop der tijd werd getoetst aan een serie van opeenvolgende ideaalplannen, vanaf de 17de eeuw tot aan de jaren 80 van de 20ste eeuw. Vraag daarbij was: hoe verhouden de idealen en de werkelijkheid zich tot elkaar? Verschillende historische ideaalplannen werden uitgelicht: die van Moreelse (1664), Zocher (1829) en Berlage (1924) en het plan voor Hoog-Catharijne (1962). Ze lieten ien wat op een zeker moment voor de toekomst wenselijk werd geacht, maar ze toonden ook hoe de bestaande situatie werd beoordeeld. Ideaal en werkelijkheid werden getoond aan de hand van plattegronden, prenten, tekeningen, schilderijen en maquettes. Verder was een viertal stedenbouwkundigen uitgenodigd bij te dragen aan een videoprogramma over de belangrijkste knelpunten in de stad Utrecht en hoe het in de toekomst 'idealer' zou kunnen. De jubileumtentoonstelling was niet gespeend van symboliek. In de eerste plaats was er de nauwe samenwerking met het Gemeente Archief, dat het leeuwendeel van de bruiklenen leverde. De samenwerking tussen museum en archief was een hommage aan hun gemeenschappelijke grondlegger, burgemeester Van Asch van Wijck. Symboolwaarde had ook de plaats waar de tentoonstelling was ingericht: eens verfomfaaide paardenstallen, in 1987 door de architect Mart van Schijndel veranderd in riante, moderne expositieruimten. De tentoonstelling was vormgegeven door Jos Stoopman.