Beyond the Dutch. Indonesië, Nederland en de beeldende kunst, van 1900 tot nu

Elke zondag familierondleiding De Nederlandse kolonisatie van Indonesië heeft vele sporen nagelaten in de ontwikkeling van beide landen. Dat geldt ook voor de beeldende kunsten. Het Centraal Museum presenteerde van 16 oktober 2009 t/m 10 januari 2010 een grote overzichtstentoonstelling, die volledig was gewijd aan de wisselwerking tussen de Nederlandse en de Indonesische beeldende kunst. ‘Beyond the Dutch’ bood een vernieuwend inzicht in de invloed van de Nederlandse cultuur op Indonesische beeldende kunst, en andersom. De tentoonstelling analyseerde de culturele erfenis van het kolonialisme en de ingrijpende veranderingen die voortkwamen uit het proces van dekolonisatie. Daarnaast kwam de huidige stand van zaken aan bod: is er nog steeds sprake van wederzijdse invloeden? Met andere ogen kijken Mensen kijken naar de wereld om zich heen vanuit hun eigen culturele kaders. Gebruiken, tradities en ideeën over schoonheid komen in belangrijke mate voort uit opvoeding en omgeving. Dat geldt ook voor de interpretatie en beleving van beeldende kunst. De Nederlandse museumbezoeker kijkt over het algemeen met een door de Westerse kunstcriteria bepaalde blik. Hoe kun je leren om kunstuitingen van andere culturen op waarde te schatten? En welke gevolgen heeft dit voor je eigen mening en ideeën over beeldende kunst? In de tentoonstelling ‘Beyond the Dutch’ kwamen deze vragen aan de orde, aan de hand van drie cruciale fases uit de Nederlands-Indonesische geschiedenis. Gezamenlijke geschiedenis In ‘Beyond the Dutch’ stonden drie perioden centraal: de culturele beïnvloeding in de koloniale tijd rond 1900, de gevolgen van dekolonisatie en onafhankelijkheid (rond 1950) en de huidige periode van het post-kolonialisme (rond 2000). Uit elke episode werd een selectie werken getoond, die samen een goed beeld geven van wederzijdse invloeden binnen de beeldende kunst. Er was werk te zien van ruim veertig kunstenaars, waaronder Raden Saleh, Abdullah Suriosubroto, Jan Toorop, Isaac Israels, Affandi, Hendra Gunawan, Sudjojono, Piet Ouborg, Charles Sayers, Heri Dono, Agus Suwage, Mella Jaarsma en Tiong Ang. Deze omvangrijke tentoonstelling liet zien hoe Indonesische kunstenaars in de loop der tijd een geheel eigen weg zijn ingeslagen; ze zijn 'Beyond the Dutch'. Bij de tentoonstelling verscheen een publicatie in een Nederlandse en Engelse editie onder redactie van prof. dr. Kitty Zijlmans, dr. Remco Raben en Meta Knol, samensteller van de tentoonstelling, uitgegeven door KIT Publishers, Amsterdam.