Meld je aan voor de nieuwsbrief
Laat kunst landen in je inbox. Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang twee keer per maand museumverhalen, programma updates en persoonlijke tips.
Onze organisatie
Onze programmering
Wij geloven dat kunstenaars en vormgevers belangrijke vertolkers en duiders zijn van de tijd waarin we leven.
Met tentoonstellingen, publieksprogramma's en samenwerkingen laten we zien hoe kunst, vormgeving en erfgoed zich verhouden tot de samenleving van vandaag. Wat zichtbaar wordt in het museum is nooit toevallig. Elke keuze komt voort uit een visie op cultuur, de rol van kunst en de verantwoordelijkheid die een museum daarin draagt.
Cultuur kun je smal definiëren, als kunst, vormgeving en erfgoed. Wij kiezen bewust voor een bredere opvatting. Voor ons is cultuur ook de manier waarop mensen samenleven, zowel in het heden als het verleden. Veel maatschappelijke vraagstukken van nu - van klimaat tot identiteit - komen voort uit hoe we onze samenleving inrichten. En veel kunstenaars en vormgevers geven daar uiting aan of reflecteren op wat er speelt in de wereld. Wat wordt daarin belangrijk gemaakt? Wat belonen we? En wat geven we door?
Als museum maken wij deel uit van dat inrichten. Door wat we tonen, beïnvloeden we welke verhalen zichtbaar worden en waar aandacht naartoe gaat. We kiezen er daarom actief voor om kunst niet alleen binnen onze muren, maar ook erbuiten te tonen. Omdat kunst van en voor iedereen is. Tegelijkertijd blijven we ons bewust van de verantwoordelijkheid over wat we kiezen in ons programmeringsbeleid. We erkennen onze blinde vlekken en staan open voor wat we mogelijk over het hoofd zien.
Missie: samen bouwen aan een leefbare cultuur
We weten dat we zelf niet alle perspectieven kunnen overzien. Daarom werken we actief samen met kunstenaars, ontwerpers, onderzoekers en bewoners van de stad.
- via de Kenniscentrale betrekken we specialisten en partners
- via de Stadsredactie krijgen bewoners invloed op wat we doen
- via samenwerkingen met kunstenaars, vormgevers en andere makers, collectieven en instellingen verbreden we perspectieven. Cocreatie is een belangrijke vorm van samenwerken die we hiervoor gebruiken.
- Via de klankbordgroep Collectief Centraal vragen we onze focusgroep mee te denken over programmakeuzes, tentoonstellingsideeën, titels en campagnebeelden.
Met onze programmering brengen we verschillende perspectieven samen en nodigen bezoekers uit om anders te kijken: naar kunst en naar de werelden daarbuiten. Wat jij als bezoeker van deze perspectieven vindt, bepaal je zelf.
We kunnen daarin een rol als richtinggever of spiegel spelen: door te laten zien, te bevragen en waar nodig in een (kunst)historische context te plaatsen. Maar we doen dat altijd vanuit de overtuiging dat cultuur ontstaat in interactie, niet in isolatie.
Hoe dat terugkomt in ons programma?
Onze visie en missie vertalen zich direct naar onze programmering. Deze ontstaat op het snijvlak van vier elementen: Programma, Tentoonstellingen en ruimtes, Digitaal en website en Doelgroepen.
1. Programma
Ons programma bestaat uit tentoonstellingen en publieksactiviteiten die voortkomen uit actuele vragen, bekeken vanuit kunst, vormgeving en geschiedenis.
We kiezen onderwerpen niet alleen op basis van actualiteit, maar op hun vermogen om verschillende perspectieven zichtbaar te maken en te verdiepen. Daarbij is de collectie een belangrijk vertrekpunt, maar niet het enige: ook hedendaagse makers en maatschappelijke ontwikkelingen sturen onze keuzes. Dat zie je terug in ons huidige programma.
2. Tentoonstellingslijnen en ruimtes
Onze keuzes krijgen vorm in verschillende tentoonstellingslijnen en programma’s binnen het museum, zoals de Stallen, Annex en Utrecht Lokaal. Elke ruimte heeft een eigen rol binnen het geheel: van grote thematische tentoonstellingen tot experimentele en lokale programmering.
Ook buiten de muren van het museum kom je onze programmering tegen, want kunst is niet iets dat je alleen in een museum vindt. Deze activiteiten scharen we onder het deCentraal programma. We werken voor al onze lijnen samen met meerdere culturele partners in Utrecht.
In het museum
De Stallen
Grootschalige, vaak thematische of kunsthistorische tentoonstellingen die vertrekken vanuit de collectie en een actuele blik op kunst, design, mode of (stads)geschiedenis.
De Annex
Een plek voor hedendaagse kunst, waarin kunstenaars reflecteren op de hoofdtentoonstelling en een alternatieve blik bieden op het thema.
De Verdieping
Een programmalijn waarin kunstenaars, vormgevers,collectieven en denkers nieuw licht werpen op of werk ontwikkelen in relatie tot de collectie.
Utrecht Lokaal
Het Centraal Museum is sterk verbonden met Utrecht en geeft daarom een podium aan kunstenaars die de stad maken en erdoor gevormd worden. Utrecht Lokaal biedt ruimte aan makers van verschillende leeftijden, achtergronden en carrières die verbonden zijn aan Utrecht en brengt hun werk onder de aandacht van een breed publiek.
In de stad
Raamwerk
Videokunst op de gevel van het museum, waarmee we letterlijk buiten onze muren programmeren en vaak aansluiten op het thema van de tentoonstelling.
DeCentraal
Onder de noemer deCentraal ontwikkelt het Centraal Museum programma’s buiten de muren van het museum. Via kunstwerken in openbare ruimte, muurschilderingen, de wisselsokkel voor het museum, op het stationsplein en andere presentaties in de stad brengen we kunst en maatschappelijke thema’s naar een breed publiek.
Op de wisselsokkel op het plein voor het museum worden bijvoorbeeld tijdelijk beelden getoond die aansluiten bij de programmering van het museum. Jaarlijks wisselt het beeld en velen van hen krijgen een tweede tentoonstelling op het stationsplein tussen Centraal Station en Hoog Catharijne.
Waar tentoonstellingen in het museum verdieping bieden, zoekt deCentraal actief de ontmoeting op in de openbare ruimte. Het maakt zichtbaar hoe kunst zich verhoudt tot de stad en haar bewoners en vergroot de aanwezigheid van het museum in het dagelijkse leven van Utrecht. Zo proberen we drempels te verlagen voor een nieuw en breder publiek en te bouwen aan een trap van verbondenheid.
Landhuis Oud Amelisweerd
In Landhuis Oud Amelisweerd presenteren we in partnerschap met de Hartwig Art Foundation artist-driven solotentoonstellingen van Nederlandse kunstenaars die minstens twintig jaar actief zijn en internationale erkenning genieten.
Binnen deze programmalijn staat de artistieke praktijk centraal. Kunstenaars krijgen de ruimte om bestaand of nieuw werk te tonen in relatie tot de historische omgeving van de prachtige, historische buitenplaats. De wisselwerking tussen hedendaagse kunst, erfgoed en landschap vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt.
We bieden daarmee ruimte aan kunstenaars die vanuit een langdurige praktijk reflecteren op actuele ontwikkelingen en actuele vraagstukken.
Partners in de stad
We werken onder meer samen met Impakt, Le Guess Who, Gaudeamus, Keti Koti Utrecht, het Nederlands Filmfestival, Queer Film Festival Utrecht en Gemeente Utrecht.
3. Website en digitale kanalen
De vernieuwde website maakt ook deel uit van het onderzoek naar de mogelijkheden voor een ‘digitaal museum’. Dit wordt een hub voor verhalen en kennis over thema’s uit de stad. Deze verhalen beleef je in Duik Dieper.
4. Doelgroepen
We richten ons op een breed publiek: van doorgewinterde museumbezoekers tot mensen voor wie een museumbezoek minder vanzelfsprekend is. We werken actief aan het betrekken van verschillende groepen, onder meer via samenwerkingen, co-creatie en programma’s buiten het museum. Tegelijk bieden we verdieping voor bezoekers die al vertrouwd zijn met kunst en cultuur. Ons uitgangspunt is niet één doelgroep, maar een gelaagde inhoud met een veelheid aan perspectieven.
Dat doen we door:
- verschillende perspectieven te tonen
- drempels te verlagen via programma’s in en buiten het museum
- ruimte te maken voor herkenning én confrontatie
Lees verder
Onze programmering staat niet op zichzelf. Benieuwd hoe we vanuit een transhistorisch perspectief naar kunst kijken en welke positie we innemen binnen het museale veld en het hedendaagse kunstlandschap? Lees dan verder in onze Kennis en Onderzoek.