Nieuwe aanwinsten: Sitzmaschine (stoel nr. 670)

De Oostenrijkse architect en ontwerper Josef Hoffmann (1870-1956), vooral bekend als medeoprichter van de Wiener Werkstätte, wordt beschouwd als een pionier van het modernisme. Aanvankelijk richtte hij zich op een terugkeer naar het ‘eerlijke’ ambacht. Hij was betrokken bij de oprichting van de Wiener Secession, de Oostenrijkse variant van de Jugendstil. Later verschoof zijn stijl richting het internationale functionalisme. Eén van Hoffmanns belangrijkste meubelontwerpen was de zogenoemde Sitzmaschine. Hoffmann ontwierp deze stoel oorspronkelijk voor het door hem gebouwde sanatorium in Purkersdorf, in de buurt van Wenen (1904-1905). Hoffmanns ontwerp kreeg een vervolg toen de Oostenrijkse firma Jacob & Josef Kohn, die meubels van gebogen hout machinaal produceerde, hem benaderde. De firma wasop dat moment de grootste concurrent van de bekende meubelproducent Thonet. Zij wilde haar assortiment door vooruitstrevende ontwerpen aantrekkelijker maken voor een meer vermogende groep klanten. Hoffmann stelde voor dit ontwerp uit te voeren. De stoel leende zich daar uitstekend voor, omdat hij bestaat uit een aantal losse onderdelen, die vrij eenvoudig in grote aantallen industrieel geproduceerd en geassembleerd konden worden. Hoffmann maakte van deze versie een ware ‘zitmachine’. De duidelijk zichtbare structuur, de geometrische vormen en de verstelbare rugleuning geven de stoel een industrieel uiterlijk. Elementen zoals de bolletjes op de armleuningen, die dienen als bevestiging van de rugleuning, zijn niet alleen functioneel maar ook decoratief: ze bieden een tegenwicht aan de rechthoekige vormen van de stoel. Hoffmanns geslaagde poging decoratie en functie te combineren in een industrieel geproduceerd meubel maakt deze Sitzmaschine tot een icoon van het vroege modernisme.