Object
Stadskan
Stadskan
Wine was known to flow freely during meals, receptions and meetings of the town council. They had their own pitchers, usually made of tin. Utrecht was no exception. These 5.6 litre pitchers were made for the council by an Utrecht tin worker half way through the 16th century, in the same period that the new town hall was built. The pitchers were used during formal events until 1838. When the museum was founded in that year, they were added to the collection.
- Maker
- Anoniem
- Title
- Stadskan
- Dating
- ca. 1550
- Object number
- 3075
- Collection
- toegepaste kunst, stadsgeschiedenis, onedele metalen
- Materials
- tin
- Technique
- gegoten tin
- Dimensions
- hoogte 67.5 cm
- voet diameter 23 cm
- mond diameter 14 cm
- Acquisition
- onbekend (voor 1846)
- Associated periods
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Associated subjects
- Utrecht, stadhuis (herkomst), bestuursinrichting (Utrecht) (bestuur)
- Inscriptions and marks
- wapen op handvat: wapenschildje
- Notes
- Tijdens maaltijden en bijeenkomsten van het stadsbestuur dienden stadskannen voor het uitschenken van de wijn in kleinere kannen, die aan tafel werden gebruikt om bekers en glazen te vullen. Het 'schenken van de stadskannen' was een representatieve verplichting van de magistraat. Dat betekende niet dat men de kannen zelf weggaf, maar de inhoud. Verdienstelijke personen, afgezanten van andere steden of groepen van personen werden op deze wijze geëerd. De Utrechtse kannen zijn afkomstig uit de zogenoemde 'stadshuiskelder'. Ze werden onder andere gebruikt bij diners van de Aalmoezenierskamer. Op 4-12-1758 bevonden de stadskannen zich met het overige tinnen gerei nog steeds in de stadhuiskelder. De vroedschap besloot toen het tin te verkopen 'uytgezondert de groote kannen'. Tot 1836 hebben ze nog gediend voor het schenken van de erewijn bij publieke universitaire promoties 'met de kap' (Dubbe 1997, p.554-555). Deze kan en inv.nr. 3076 ''zijn de eenige overblijfselen van het oude, in 1758 verkochte stadstin, dat in den stadskelder op het Oudkerkhof bewaard werd'' (Gids door het Stedelijk Museum, 1892)
- Rights
- Public domain
- Documentation
- Catalogus van de tentoonstelling "Burger in Utrecht", 16 mei-30 juni 1972, Gemeentelijk Archief (Utrecht, 1972) Centraal Museum, 19 bl.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1403-2891], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1878], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1878) (1878), XV, 237 p.
- Catalogus van het Museum van Oudheden [1904], door S. Muller Fz.. S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1904) (1904)
- Edele en onedele metalen. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [onedele metalen cat. nr. 1-250], L.E. van den Bergh-Hoogterp en B. Dubbe, Centraal Museum (Utrecht, 1997)
- Gids door het Stedelijk Museum van Oudheden te Utrecht [1892], door S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1892), 64 p.
- Gids door het Stedelijk Museum van Oudheden te Utrecht [1906], door S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1906), 77 p.
- Gids door het Stedelijk Museum van Oudheden te Utrecht [1913], door S. Muller Fz., W. Leijdenroth (Utrecht, 1913) Stedelijk Museum van Oudheden, 75 p.
- Stedenspiegel : tentoonstelling ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de N.V. Bank voor Nederlandsche Gemeenten, [teksten A.N. Zadoks-Josephus Jitta ... et al.], Gemeentemuseum Den Haag (Den Haag, 1964), 150 p., [72] p. pl.
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
- Met hand en hart : zeven eeuwen smedengilde en St. Eloyengasthuis in Utrecht 1304-2004, Ronald Rommes & Joost van der Spek, Stichting Publicaties Oud-Utrecht (SPOU) (Utrecht, 2004) Het Utrechts Archief St. Eloyengasthuis, 159 p.
- Stukken uit de krant : verhalen over 2000 jaar Utrecht, samenst. en tekst Renger de Bruin en Maarten Brinkman, Centraal Museum (Utrecht, 2009]), 16 p.
- Tinnen stadskannen in de Lage Landen : Hoe wijn gepresenteerd werd, J.F.H.H. Beekhuizen, Ph. Probst, H.B- van Wijk, Stichting Nederlandse Tinbibliotheek ([Piershil], 2016), 216 p.
- Borden en kannen, S. Muller Fz., (Bulletin [uitg. door den Nederlandschen Oudheidkundige Bond], Aflevering: 6; IV, 1903-09), pp. 238-244
- De stadskelder, mr. J.W.C. van Campen, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1930), pp. 150-168
- De tinnen stadskannen in Nederland, door D.F. Lunsingh Scheurleer, (Oudheidkundig Jaarboek : vierde serie van het Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond, Jaargang: 13, Aflevering: 1, 1946), 15 - 21, 2 p. pl.
