Object
Zaanse klok
- Titel
- Zaanse klok
- Datering
- 1707
- Objectnummer
- 9125
- Collectie
- toegepaste kunst, meubelen tot 1900
- Techniek
- koper, ebbenhout
- Afmetingen
- hoogte 74.5 cm
- breedte 31 cm
- diepte 22 cm
- Verwerving
- schenking (1942)
- Fysieke beschrijving
- De wandplank is met ebbenhout gefineerd. Het uurwerk is geheel van koper. Het beeldhouwwerk op de bellen, de belhekken, het slingerlichaam, en de decoraties op de wijzerplaat zijn van verguld koper. De gewichten zijn van in koper gevat ijzer.
- Opschriften en markeringen
- signatuur op wijzerplaat: I.K. I.F. Zaanstreek (JK JF?), datering op voorste stijl (met slagletters): '1707' (gedeeltelijk onder de hamerlichterveer), opschrift ?: KN D, opschrift op achterzijde van de cijferring (gegraveerd): G, opschrift voor op het uurrad (gekrast): H. Westerbos, 17.10.17, Vinkeveen., nummer zijkant op de voorste stijl (met slagletters): 1, nummer zijkant op de middelste stijl (met slagletters): 2, nummer zijkant op de achterste stijl (met slagletters): 3, nummer zijkant op de onderste horizontale verbindingsstukken (met slagletters): 1, nummer zijkant op de bovenste horizontale verbindingsstukken (met slagletters): 2, opschrift belhek aan zijkanten: NU. ELCK SYN. SIN., onder Amsterdamse wapen:
- Opmerkingen
- De gewichten en de wijzers zijn exacte kopieën van een klok van Jan Koogies. Ze zijn vervaardigd door de Fa. Tesink, Koperslagerij te Zutphen. Merkwaardig is dat het cijfer 4 op de cijferring niet zoals gebruikelijk voor klokken uitgebeeld is als IIII, maar als IV. Uit het feit dat het wapen van Amsterdam afgebeeld is op de belhekken hoeft niet de conclusie getrokken te worden dat de klok van Amsterdams fabrikaat is. Het was in de 17de en de 18de eeuw gebruikelijk het Amsterdamse wapen te pas en te onpas als decoratie te gebruiken. Het zijlood van veel Twentse klokken vertoont bijvoorbeeld ook het bekende wapen met de drie kruisen. Het kan een modeverschijnsel zijn.
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- Huisraad en binnenhuis in vroegere eeuwen [1e dr.], door K. Sluyterman, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1918), VIII, 280 p.
- Klokken en klokkenmakers : zes eeuwen uurwerk 1300-1900, C. Spierdijk, Bussy, J.H. de (Amsterdam, 1962), 256 p., [64] p. pl.
- Nederlandse klokken- en horlogemakers vanaf 1300, Enrico Morpurgo, Scheltema en Holkema (Amsterdam, 1970), VII, 152 p.
- De Nederlandse stoelklok, J. Zeeman. met een bijdrage van J.H. Kluiver, Van Gorcum (Assen, 1969), 223 p.
- Watchmakers and clockmakers of the world, by G.H. Baillie, N.A.G. Press (London, 1963), XXXV, 338 p.
- Het Klokkenlexicon : handboek voor de terminologie van klokken en horloges, Jaap Zeeman, Waanders (Zwolle, 2003), 317 p.
- De oude klokken van het Centraal Museum [Stageverslag], Lieneke Nijkamp, Lieneke Nijkamnp (Utrecht, 2005), [S.p]
- Geschiedenis van de uurwerkmakerskunst in Friesland, Nanne Ottema, Gysbers & Van Loon (Arnhem, 1981), 112 p., [20] p. pl