Cornelis Bloemaert
begraven in de S.Andrea delle Fratte te Rome op 28-09-1692
Object
Dienstmeisje, een lantaarn aanstekend
Dienstmeisje, een lantaarn aanstekend
‘De meid zal om haar meester gaan: zij steekt alvast de kaarsen aan.’ Dit versje verraadt de dubbelzinnige betekenis van deze afbeelding. Om de lantaarn te doen ontbranden, steekt het dienstmeisje de (fallisch gevormde) kaars door de opening. In de zeventiende-eeuwse genrekunst vervullen dienstmeisjes vaker een humoristische, verleidelijke rol.
- Titel
- Dienstmeisje, een lantaarn aanstekend
- Datering
- ca. 1625
- Objectnummer
- 6623
- Collectie
- beeldende kunst, prenten en tekeningen
Gerard van Honthorst
Gerard van Honthorst is een van de belangrijkste Utrechtse kunstenaars uit de zeventiende eeuw. Na zijn opleiding bij Abraham Bloemaert (1566-1651) vertrekt hij naar Rome waar hij wordt geïnspireerd door het werk van Caravaggio (1571-1610). Van Honthorst wordt beroemd met de toepassing van een verborgen, kunstmatige lichtbron in zijn schilderijen. Na zijn terugkeer in Utrecht in 1620 breidt zijn succes zich uit naar onder meer het Engelse en Haagse hof.
- Materiaal
- papier
- Techniek
- gravure en ets op papier
- Afmetingen
- hoogte 11.4 cm
- breedte 8.9 cm
- hoogte (passepartout) 63.8 cm
- breedte (passepartout) 49 cm
- Verwerving
- aankoop (1931)
- Trefwoord
- genre, nachtstuk, dienstmeisje
- Opschriften en markeringen
- monogram r.b.: HB (aaneen), onderschrift m.o.: De Meijt sal om haer Meester gaen // Sij steeckt al vast de keersen aen., merk r.o.: Friedrich August II [merk; F. Lugt, 'Les marques de collections de dessins et d'estampes', Amsterdam 1921, 971]
- Opmerkingen
- Dit is vermoedelijk een tweede staat uit twee. Bij de eerste staat ontbreekt in de rechterbovenhoek het monogram HB, dat mogelijk verwijst naar Hendrik Bloemaert. Volgens Roethlisberger 1993 is deze prent, die traditioneel op naam van Cornelis Bloemaert staat, echter vermoedelijk niet gegraveerd naar een inventie van Hendrik Bloemaert, maar naar ontwerp van Gerard van Honthorst.
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- Abraham Bloemaert and his sons, Marcel G. Roethlisberger, Marten Jan Bok, Davaco Publishers (Doornspijk, 1993), 2 dl., 710 p., [6] p., [484] p.pl.
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Dutch and Flemish Etchings, Engravings and Woodcuts, ca. 1450-1700, volume II, F.W.H. Hollstein, Menno Hertzberger & Co (Amsterdam)
- Dutch and Flemish Etchings, Engravings and Woodcuts, ca. 1450-1700, volume IX, F.W.H. Hollstein
- Werken op papier tot 1850, Michiel C. Plomp, Eric N. Domela Nieuwenhuis, Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 2004), 2 dl. (223 p., 1 CD-rom)