Object
Rechterluik (binnenzijde) van een drieluik met de portretten van Lambert Snoy (?-1529) en Emmerentiana Snoy-Pauw (1510-1550) en Petrus en Catharina
Rechterluik (binnenzijde) van een drieluik met de portretten van Lambert Snoy (?-1529) en Emmerentiana Snoy-Pauw (1510-1550) en Petrus en Catharina
Een tijdgenoot van Scorel schilderde rond 1530 een altaarstuk, een drieluik waarvan dit het rechterluik was. De Utrechtse Emmerantiana Pauw bestelde het drieluik mogelijk samen met haar schoonmoeder Margaretha van Drakenborch als ‘memorietafel’. Emmerentiana knielt biddend achter haar gestorven man; Margaretha deed hetzelfde op het ontbrekende linkerluik. Zo hielden de vrouwen de herinnering aan de overledenen levend en vroegen kerkbezoekers mee te bidden, om ze te verzekeren van een plek in de hemel. [tekst 2023]
- Titel
- Rechterluik (binnenzijde) van een drieluik met de portretten van Lambert Snoy (?-1529) en Emmerentiana Snoy-Pauw (1510-1550) en Petrus en Catharina
- Datering
- ca. 1530
- Objectsoort
- schilderij, rechtervleugel, altaarstuk
- Objectnummer
- 6078
- Materiaal
- paneel
- Techniek
- olieverf op paneel
- Afmetingen
- hoogte 146.1 cm
- breedte 80.2 cm
- hoogte (met lijst) 153.5 cm
- breedte (met lijst) 87.9 cm
- Verwerving
- schenking (1928)
- Geassocieerde periodes
- Bisschoppelijk Utrecht 695-1528
- Geassocieerde onderwerpen
- (herkomst), bestuurders (Utrecht) (bestuur)
- Trefwoord
- portret, mansportret, Snoy, Lambert, vrouwenportret, Snoy-Pauw, Emmerentiana
- Opschriften en markeringen
- niet gesign., niet gedat.:, opschrift onderaan links: D(OEN MEN) SCREF MVc (X)XIX DE(N) // (DACH) SE(PT)EM(bris) STERF LAM(BER)T SNOIE // D(IRCK)Z. (De tussen haakjes geplaatste letters en cijfers van de inscriptie zijn bij de laatste restauratie (1928) in lichter schildering toegevoegd.), opschrift onderaan rechts: D(OEN MEN) SCREF M(V)cL (DEN) // (II DACH IN IVNIO) STE(RF) IOF(F)ER (EMM)E // RENCI(ANA) LAMBER(T) (H)VISVROV (De tussen haakjes geplaatste letters en cijfers van de inscriptie zijn bij de laatste restauratie (1928) in lichter schildering toegevoegd.), familiewapens tussen de bogen: familiewapens Drakenburg, Hamersveld, Stoutenberg en Taets, wapen op kleed bidbankje: alliantiewapen Snoy-Pauw
- Opmerkingen
- Lambert Snoy en Emmerentiana Pauw traden op 29-01-1522 in Kalkar in het huwelijk. De wapenborden zijn bij de restauratie van 1928 gereconstrueerd aan de hand van het manuscript van A.B. baron van Spaen, collectie van Spaen, archief van de Hoge Raad van Adel, Den Haag, inv. nr. 75. Van Spaen beschrijft hierin de wapens en opschriften van het altaarstuk waarvan inv.nr. 6078 deel uitmaakte. Beelaerts 1915 identificeerde aan de hand van deze beschrijving de geportretteerden op inv.nr. 6078.Zeventiende-eeuwse kopie van inv.nr. 6078 en van de bijbehorende verloren gegane linkervleugel in de collectie Baron Snoy et d'Oppuers, Kasteel Bois-Signeur-Isaac (België) (verdere gegevens onbekend). inv.nr. 6078 werd vanaf de veiling in 1928 steeds ca. 1530 gedateerd. Hoogewerff 1936-1947, dl. 3 (1939), pp. 44-48, en Van Luttervelt 1947(f), p. 113, brengen het altaarstuk in verband met het overlijden van Lambert Snoy in 1529 en gaan ervan uit dat het is besteld door Emmerentiana Pauw. Gorissen 1965, pp. 190-191, betoogt echter dat ca. 1530 niet kan omdat de twee zoons van het echtpaar niet zijn afgebeeld, en omdat het wapen van E. Pauw minder bescheiden zou zijn afgebeeld als zij de opdrachtgeefster was geweest. Hij dateert op grond van de goedkeuring van het huwelijk in 1523 en de vermoedelijke geboortedatum van de oudste zoon in 1527 tussen 1523 en 1527. Inv.nr. 6078 is volgens hem mogelijk een memorietafel voor de vader van Lambert Snoy, Derik Snoy de Oude, en voor de broer van Lambert Snoy, Michael, beiden overleden in 1507. Zij waren, blijkens de genoemde aantekeningen van Van Spaen, met de vrouw van Derik Snoy d.O., Margaretha van Drakenburg (gestorven in 1543), op het linkerluik afgebeeld. De opdrachtgevers voor het drieluik waren in dat geval de moeder van Lambert Snoy en Lambert zelf. Het onderschrift op het rechterluik is volgens Gorissen pas na de dood van Emmerentiana Pauw in 1550 op het luik aangebracht. De Meyere 1988(e), p. 186, dateert ca. 1530 en noemt de in 1529 overleden Lambert Snoy de opdrachtgever. Op de achtergrond zijn de Utrechtse Domkerk, de Buurkerk en mogelijk de Sint Salvatorkerk afgebeeld. Recto en verso voor 1915 van elkaar gescheiden. Zie Beelaerts 1915, p. 278. Verso is inv.nr. 6324.
- Het Museum van Stolk (Haarlem) had dit paneel en inv.nr. 6324 in nog niet doorgezaagde toestand verworven.
- Lambert Snoy en Emmerantiana Pauw trouwden op 29-1-1522 in Kalkar. Het schilderij is mogelijk een memorietafel voor de vader van Lambert Snoy, Derik Snoy de Oude, en voor de broer van Lambert Snoy, Michael, beiden overleden in 1507. Op de achtergrond van het luik zijn de Domkerk, de Buurkerk en mogelijk de Sint Salvatorkerk afgebeeld (Helmus 1999, p.1606-1607).
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus Musée van Stolk, Veiling Fred. Muller, Amsterdam 08/09-05-1928, (1928)
- Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement
- Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
- De Dom van Utrecht [1965], E.J. Haslinghuis, C.J.A.C. Peeters, Staatsuitgeverij (Den Haag, 1965)
- Het drieluik van de familie Kanis, (1975/76)
- De Noord-Nederlandsche Schilderkunst, deel 3, Hoogewerff, G.J., (Den Haag, 1939)
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
- De Utrechtse Domtoren : Trots van de stad, René de Kam, Frans Kipp, Daan Claessen, Matrijs (Utrecht, 2021), 560 p.
- Adel en ridderschap in Utrecht, Renger E. de Bruin, WBOOKS (Zwolle, 2023), 544 p.
- De eerste omloop van den Domtoren in de XIVe eeuw en XVIe eeuw, Th. Haakma Wagenaar, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1934), p. 58-84
- De portretten der Landcommandeurs van de Balije van Utrecht, R. van Luttervelt, (Oudheidkundig Jaarboek : vierde serie van het Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond, Aflevering: XIII, 1946)
- De spits van den Domtoren, Th. Haakma Wagenaar, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1928), p. 24-41
- Een merkwaardig altaarstuk, W.A. Beelaerts, (Bulletin [uitg. door den Nederlandschen Oudheidkundige Bond] : tweede serie, 1915)
- Ein Bildnis der Eltern des Dirk Sonoy, F. Gorissen, (Kalender für das Klever Land auf das Jahr 1965)
- Ein Flügelaltar der Familie Snoey (Sonoy) zu Marienbaum, F. Gorissen, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., Aflevering: LXXX, 1965)
- Emma Pauw. Een zedenschets uit de XVIe eeuw, J.W. des Tombes, (Navorscher, 1903)
- Emma Pauw van Utrecht en Steven van Zuylen van de Haer, door L.E. Bosch, (Utrechtsche Volks-Almanak, 1861), p. 83 - 115
- Kunstwerken in het Utrechtse Karthuizerklooster. Nogmaals: De kloosterkerk van Nieuwlicht en het drieluik van de H.H. Martelaren (1521), H.J.J. Scholtens, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., 1952)
- Portretten van Diederik Sonoy, E. Pelinck, (Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie, 1966)
- Twee Utrechtsche Primitieven (Johannes van Huemen?), door R. van Luttervelt, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., Jaargang: 62, 1947), p. 107 - 122
- Die Birgittenkirche in Marienbaum und ihre spätmittelalterliche Ausstattung, Reinhard Karrenbrock, (Jahrbuch der Rheinischen Denkmalpflege, Aflevering: 47), p. 176 -208
