Drieluik met het laatste avondmaal, stichters met heiligen en op de buitenzijden van de luiken de heilige Nicolaas en de heilige Catharina
Drieluik met het laatste avondmaal, stichters met heiligen en op de buitenzijden van de luiken de heilige Nicolaas en de heilige Catharina
Op het linker luik zijn hun zonen Jacobus en Vincentius Pauw afgebeeld, samen met hun neef Petrus Zas. Deze waren met elkaar verbonden door het huwelijk van Ghijsbertus Pauw en Adriana Zas. De heiligen achter hen zijn Laurentius of, en meer waarschijnlijk, Vincentius van Zaragoza en Sebastiaan. Op het rechter luik is waarschijnlijk hun tante Digna Zas voorgesteld, de zus van hun moeder. De heiligen Joris en Johannes de Evangelist staan achter haar. Als het drieluik gesloten is worden de heiligen Nicolaas en Catharina zichtbaar. Ze bevinden zich in een heuvelachtig landschap met opnieuw grote rotsformaties in de verte.
Het altaarstuk, afkomstig uit de beroemde collectie van de joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker, werd in 2010 van de erven aangekocht door de Stichting Van Baaren Museum en kon zo opnieuw als bruikleen worden toegevoegd aan de collectie van het Centraal Museum.
- Titel
- Drieluik met het laatste avondmaal, stichters met heiligen en op de buitenzijden van de luiken de heilige Nicolaas en de heilige Catharina
- Datering
- ca. 1521
- Objectsoort
- schilderij, drieluik
- Objectnummer
- 31199
- Collectie
- beeldende kunst, schilderkunst, stadsgeschiedenis
- Techniek
- olieverf op paneel op multiplex; geschilderd
- Afmetingen
- hoogte (middenpaneel) 149.5 cm
- breedte (middenpaneel) 96.5 cm
- hoogte (middenpaneel met lijst) 165 cm
- breedte (middenpaneel met lijst) 108.2 cm
- diepte (met lijst) 7.3 cm
- diepte (met lijst) ca. 15 cm (in gesloten toestand)
- hoogte (linkerluik binnen) 149.5 cm
- breedte (linkerluik binnen) 39 cm
- hoogte (linkerluik buiten) 149.5 cm
- breedte (linkerluik buiten) 39 cm
- hoogte (rechterluik binnen) 149.5 cm
- breedte (rechterluik binnen) 39 cm
- hoogte (rechterluik buiten) 149.5 cm
- breedte (rechterluik buiten) 39 cm
- hoogte (linkerluik met lijst) 164.5 cm
- breedte (linkerluik met lijst) 54 cm
- hoogte (rechterluik met lijst) 164.2 cm
- breedte (rechterluik met lijst) 53.6 cm
- Verwerving
- bruikleen Stichting Van Baaren Museum (2010)
- Geassocieerde periodes
- Bisschoppelijk Utrecht 695-1528
- Geassocieerde onderwerpen
- Utrecht, Karthuizerklooster (herkomst), (herkomst), kloosters (Utrecht) (religie)
- Trefwoord
- laatste avondmaal, voetwassing door Christus
- Opschriften en markeringen
- :
- Opmerkingen
- vervaardiger tot 1999: anoniem Utrechts (ca. 1525), mogelijk Jan van Huemen
- Van Luttervelt (1947, p.108-114) identificeerde de geportretteerden aan de hand van de karthuizer kledij van de stichters, de wapens van de families Pauw en Zas uit Utrecht en de vermeldingen van leden van deze families in het necrologium van het karthuizer klooster Nieuwlicht bij Utrecht
- Op de binnenzijde van het linkerluik zouden zijn afgebeeld geheel links Petrus Zas, prior van het klooster 1525-1540 en voor hem links zijn neef Vincentius Pauw (?-1538) en rechts diens broer Jacobus Pauw (1494/1495-1545)
- Op de binnenzijde van het rechterluik zou Digna Zas (?-?) zijn geportretteerd, tante van de drie stichters op het linkerluik. Alle vier werden begraven in het klooster Nieuwlicht.
- Volgens Scholtens (1952, p.157-160; 1953, p.56-57) is de stichter op het linkerluik geheel links Jacobus Pauw, omdat hij de kleding draagt die voor een karthuizer lekebroeder (convers) gebruikelijk was. Voor hem zouden links zijn broer Vincentius Pauw knielen (dit vanwege de gelijkenis) en rechts hun neef Petrus Zas.
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- Verslag van bijvak Materieel Onderzoek in het Centraal Museum te Utrecht [bijvakverslag 1991], Elsbeth Brouwer, Janet De Keukeleire, anonieme schrijver, 15 p.
- Verslag van enkele methodes van materiaal onderzoek […] 16e eeuws avondmaal triptiek [bijvakverslag 1981], Leo Zwaal, Anna Boonstra, 38 p.
- Herwonnen kunstbezit : keuze-tentoonstelling van uit Duitschland teruggevoerde Nederlandsche kunstschatten, [woord vooraf E.L.L. de Wilde], Stedelijk Van Abbemuseum (Eindhoven, 1946), 45 p.
- Herwonnen kunstbezit : keuze-tentoonstelling van uit Duitschland teruggevoerde Nederlandsche kunstschatten, [woord vooraf E.L.L. de Wilde], Stedelijk Van Abbemuseum (Eindhoven, 1946), 40 p., 16 p. pl.
- Tentoonstelling Bijbelsche Kunst, [voorw. F. Schmidt-Degener], Rijksmuseum (Amsterdam, 1939), 132 p., [44] p. pl.
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- De gedekte tafel in vijf eeuwen, Haags Gemeentemuseum (Den Haag, 1928)
- Die Kölner Kartause um 1500, W. Schäfke, (Köln, 1991)
- Old master paintings : an illustrated summary catalogue, Rijksdienst Beeldende Kunst, Waanders (Zwolle, 1992) Rijksdienst Beeldende Kunst (Den Haag, 1992), 454 p.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- The Triptych of the Pauw-Sas Family from the Utrecht Charterhouse, Henri L.M. Defour, Uitgeverij Verloren (Hilversum, 2011), p. 321 - 332
- De erfenis van Aelbert van Ouwater, K.G. Boon, (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (NKJ), 1947)
- Iets over de Bouwgeschiedenis en het Kunstbezit van de Chartoise te Utrecht, H.J.J. Scholtens, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1953), p. 47-57
- Kunstwerken in het Utrechtse Karthuizerklooster. Nogmaals: De kloosterkerk van Nieuwlicht en het drieluik van de H.H. Martelaren (1521), H.J.J. Scholtens, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., 1952)
- Twee Utrechtsche Primitieven (Johannes van Huemen?), door R. van Luttervelt, (Oud Holland : nieuwe bijdragen voor de geschiedenis der Nederlandsche kunst, letterkunde, nijverheid, enz., Jaargang: 62, 1947), p. 107 - 122
- Hof van Chartreuse: poort naar de middeleeuwen, Arjan den Boer, (DUIC = De Utrechtse Internet Courant, 28 april 2018), p. 1-9

