Ga direct naar hoofdinhoud
Groupshow

Groupshow

Marlene Dumas zet hier een foto in een nudistentijdschrift uit de sixties naar haar hand. Als ironisch commentaar op groepstentoonstellingen, die volgens Dumas écht kijken naar kunst in de weg staan. Tegelijkertijd stelt zij de male gaze in de kunst aan de kaak. Naaktfiguren keren je onverschillig hun billen toe: alsof je staart naar de achterkant van een schilderij. Zelf zijn ze getuige van een voor ons onzichtbaar spektakel. [tekst 2023]
Dumas ontleent de voorstelling op haar schilderijen veelal aan foto’s en plaatjes die ze overal vandaan plukt. Die zet ze in een schilderij naar haar hand: ze vervormt, intensiveert, selecteert en kiest kleuren naar eigen inzicht. Door een titel aan het werk te geven geeft ze een draai aan de betekenis. Zo ook bij Groupshow: dat ook in een solistisch beroep als dat van beeldend kunstenaar je af en toe niet aan een groepsgebeuren kunt ontkomen, lijkt het thema te zijn. Het commentaar van Dumas is ironisch: de figuren hebben zich van de kijker afgewend en tonen hun blote billen – alsof Dumas de kijker de achterkant van het schilderij voorhoudt.In 1993 schilderde Marlene Dumas twee versies van Group Show; de ene werd door haar vaste Amsterdamse galeriehouder Paul Andriesse in 1994 verkocht aan het Centraal Museum, de andere versie werd dat jaar in New York tentoongesteld op de expositie Not From Here, Dumas’ eerste solo show bij galerie Jack Tilton. Vermoedelijk is de versie in bezit van het museum de eerste; het museum verwierf het in april waardoor het niet meer beschikbaar was voor de tentoonstelling bij Tilton. Blijkbaar hechtte Dumas eraan een groupshow van blote billen in New York te vertonen en schilderde zij een nieuwe versie om twee andere groepsscènes te completeren: een frontaal portret van een rij bibberende blote jongetjes getiteld Young Boys (1993-1994) en een schilderij vol donkere koppen waarin de ogen oplichten, Night Time (1993). Dumas schilderde de eerste Group Show naar een foto. Tien mensen leunen voorovergebogen op een muurtje, de meest linker persoon zit op zijn knieën. Of zij de tweede versie op een andere foto baseerde of de vrijheid nam een andere opstelling te maken is onbekend; in ieder geval is de figuur links hier verdwenen, hebben de anderen ietwat andere houdingen en zijn de kleuren donkerder.

Het thema van groepsportretten hield Dumas vaker bezig. In 1987 gebruikte zij een klassenfoto uit haar jeugd voor een schilderij waarin het gedrag van schoolmeisjes respectievelijk jongens in hun schooluniformpjes op een unheimische manier wordt geportretteerd. Dumas houdt niet van groepen, zoveel is duidelijk. Dat ook in een solistisch beroep als dat van beeldend kunstenaar je af en toe niet aan een groepsgebeuren kunt ontkomen, lijkt het thema van Groupshow te zijn. Het commentaar van Dumas is ironisch: de figuren hebben zich van de kijker afgewend en tonen hun blote billen.

Toen Dumas in 1984 na een periode waarin zij zich vooral van tekenmateriaal en collages bediende, weer ging schilderen werd lijfelijkheid haar beeldspraak. Nadat zij een reeks koppen had afgebeeld, gebaseerd op polaroids van gezichten, ging zij ertoe over om het menselijk lichaam te schilderen. The Particularity of Nakedness, het portret van een languit liggende man die ons aankijkt, was het eerste schilderij waarin zij het lichaam verbond aan het conflict tussen het private en het publieke (1987, collectie Van Abbemuseum). Lijfelijkheid is sindsdien de manier waarop Dumas via haar schilderijen haar intenties overbrengt. In 1992 schilderde zij een meisje dat het witte doek om haar middel open spreidt - Give the People What They Want heet het. Een jaar later provoceert ze met Groupshow door te tonen wat we niet willen zien. Een groepstentoonstelling van achterwerken.

Titel
Groupshow
Datering
1993
Objectsoort
schilderij
Objectnummer
27849

Marlene Dumas

Voor Marlene Dumas zijn mediabeelden of fotografie uit persoonlijke archieven vaak een belangrijke basis voor haar schilderijen en tekeningen. Beelden die geladen zijn met betekenis, bijvoorbeeld omdat ze refereren aan kwesties als ras, seksualiteit en macht, abstraheert ze in losse, expressieve penseelstreken. Ook taal maakt een belangrijk deel uit van haar werk, als tekst in het schilderij of als titel van het werk. Zo onderzoekt ze hoe beelden, perceptie en betekenis ontstaan.

Bekijk volledige profiel
Materiaal
doek
Techniek
olieverf op doek
Afmetingen
  • hoogte 100 cm
  • breedte 300 cm
  • diepte 4 cm
Verwerving
aankoop met steun van de Mondriaan Stichting (1994)
Geassocieerde onderwerpen
Trefwoord
naakt
Opschriften en markeringen
signatuur en datering achterzijde op doek (met verf): M. Dumas // groupshow 1993
Rechten
Collectie Centraal Museum Utrecht / foto Ernst Moritz
Documentatie
Licked by the waves : nieuwe baders in de kunst = new bathers in art, auteurs = authors Maite van Dijk ...[et al.[ ; coörd. = coord. Ellen van Slagmaat ; red. = ed. Maite van Dijk, WBOOKS (Zwolle, 2024) Museum MORE (Gorssel, 2024), 144 p.
Distemper : dissonant themes in the art of the 1990s, Neal Benezra, Olga M. Viso, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Smithsonian Institution (Washington, 1996) D.A.P./Distributed Art Publishers (New York), X, 134 p.
Du concept à l'image : Art Pays-Bas XXe siècle, commissariat Suzanne Pagé et Béatrice Parent, Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris (Parijs, 1994), 153 p.
Eight people from Europe : Marlene Dumas, Peter Fischli + David Weiss, Katharina Fritsch, Douglas Gordon, Sigmar Polke, Niele Toroni, Franz West, guest curator Kasper König, The Museum of Modern Art, Gunma (Gunma, 1998), 8 dl. (32, 32, 32, 32, 32, 34, 32, 32 p. )
Marlene Dumas [1999], Dominic van den Boogerd, Barbara Bloom, Mariuccia Casadio, Phaidon (London, 1999), 160 p.
Marlene Dumas, Francis Bacon, a cura di Marente Bloemheuvel, Jan Mot, Ida Gianelli, Ed. Charta (Milano, 1995) Castello di Rivoli (Rivoli), 200 p.
Marlene Dumas, Francis Bacon : the particularity of being human, kat. Marente Bloemheuvel, Jan Mot och Sune Nordgren, Malmö Konsthall (Malmö, 1995), 148 p.
Recent verworven : visies en aankopen van 19 musea voor moderne kunst, [tekst Melle Daamen, Jan van Adrichem, Els Hoek]. E. Hoek. M. Bosma, Mondriaan Fonds (Amsterdam, 1999) NAi Uitgevers (Rotterdam), 335 p.
Der zerbrochene Spiegel : Positionen zur Malerei, Hrsg. Kasper König und Hans-Ulrich Obrist. Katalogred. Uta Nusser, [s.n.] ([S.l.], 1993), 254 p.
Marlene Dumas : female : in Kooperation mit der Sammlung Garnatz = a collaboration with the Sammlung Garnatz, hrsg. von = ed. by Matthias Winzen ; met Beitr. von = with contr. by Olivier Kornhoff, Maija Tanninen-Mattila, Matthias Winzen, Snoeck (Köln, 2005), 160 p.
Man kind : Marlene Dumas, tekst Paul Andriesse en Marlene Dumas, Galerie Paul Andriesse (Amsterdam, 2006), 34 p.
Marlene Dumas : broken white, texts Marlene Dumas ... [et al.], Museum of Contemporary Art, Tokyo (Tokyo, 2007) Marugame Genichiro - Inokuma Museum of contemporary art (Kagawa) Tankosha (Kyoto), 160 p.
Marlene Dumas : measuring your own grave, org.by Cornelia Butler ; texts by Cornelia Butler ... [et al.], Museum of Contemporary Art, Los Angeles (Los Angeles, 2008) D.A.P./Distributed Art Publishers (New York), 284 p.
Marlene Dumas : open-end, testi = texts = textes Caroline Bourgeois, Elisabeth Lebovici, Ulrick Loock, Marsilio (Venezia, 2022) Palazzo Grassi (Venezia, 2022), 256 p.
Marlene Dumas : open-end : [vistors' booklet], texts written and collected by Marlene Dumas and Jolie van Leeuwen ; in coll. with Roger Willems, Palazzo Grassi (Venezia, 2022), 40 p.
Dial 970-muse. Marlene Dumas's pornographic mirror, I. Schaffner, (Parkett : schweizer Kunstzeitschrift in Deutscher und Englischer Sprache, Aflevering: 38, 1993), p. 100-105
Mistaken identity, J. Turner, (Tableau, Aflevering: 2; vol. 20, 1997, nov.), p. 122
Neo-News is No News. The Broken Morror, D. Kuspit, (Aflevering: z.jrg; z.nr., 1993, november), p. 87-88, 131
Pleidooi voor de schilderkunst, M. de Wolff, M. Zeeman, (De Volkskrant, 1993-10-22)
Rook, kadavers, bloed en bijbelse symboliek. Take Two in het Centraal Museum, M. Slagboom, (Utrechts Nieuwsblad, 1996-09-11)