Object

Berlijnse stoel

Gerrit Rietveld1923 - 1980

Berlijnse stoel

De Berlijnse stoel was samen met het Berlijnse tafeltje oorspronkelijk ontworpen voor een ruimte/kleurcompositie voor de Juryfreie Kunstschau in Berlijn in 1923. Rietveld werkte voor dit project samen met de Hongaarse kunstenaar Vilmos Huszár, die verantwoordelijk was voor de kleuren. Rietveld heeft de stoel later nog verschillende malen gemaakt. De armleuning is breed genoeg om als tafeltje te dienen. Er is zowel een rechtshandige als een linkshandige versie bekend. Door de asymmetrische plaatsing van de vlakken verliest het ontwerp zijn vanzelfsprekende stoelvorm en blijft men zich bewust van de ruimte in en om het meubel. Kunstenaars die bij De Stijl betrokken waren, vonden asymmetrie uiterst modern. Rietveld was een van de weinigen die deze opvatting ook bij meubels toepaste. Bij zijn meubels beperkt de asymmetrie zich hoofdzakelijk tot de jaren twintig, maar in zijn architectuur is het altijd een wezenlijk onderdeel gebleven.

Maker: Gerrit Rietveld (ontwerper)
: Gerard A. van de Groenekan (uitvoerder)
Titel: Berlijnse stoel
Datering: 1923 - 1980 (ontwerp 1923, uitvoering ca. 1980)
Objectsoort: stoel
Objectnummer: 26104
Collectie: toegepaste kunst, meubels

Gerrit Rietveld

De Utrechtse Gerrit Rietveld (1888 - 1964) is meubelmaker en architect. Zijn vader leidt hem op als meubelmaker. Rietveld ontwikkelt zich tot een vooruitstrevend ontwerper. Soberheid en ruimte staan centraal in zijn werk. Zijn ontwerpen, zoals de beroemde lattenstoel, worden opgepikt door De Stijl. Binnen deze stroming ontmoet hij gelijkgestemde kunstenaars. De opdracht van Truus Schröder om samen haar woonhuis te ontwerpen maakt van Rietveld een architect. Hij bouwt honderden gebouwen in Nederland, zoals het Van Gogh museum en de Rietveld academie in Amsterdam. Meubelen bleef hij de rest van zijn leven maken. Het Centraal Museum heeft de meest omvangrijke Rietveld collectie ter wereld.

Bekijk volledige profiel

Gerard A. van de Groenekan

Bekijk volledige profiel

Materiaal: beukenhout, multiplex
Techniek: multiplex; beukenhout
Afmetingen: hoogte 106.2 cm
breedte 75.3 cm
diepte 58.3 cm
Verwerving: schenking (1988)
Geassocieerde onderwerpen
Opschriften en markeringen: merk onderkant zitting: brandmerk G.A. van de Groenekan
Opmerkingen: Zogeheten "Berlijnse" stoel, oorspronkelijk gemaakt voor een tentoonstelling in Berlijn in 1923, waar Rietveld samen met Huszar een maquette voor een interieur maakte. Rietveld ontwierp de meubels, Huszar ontwierp het interieur en het kleurschema.
Duurzame URL: https://hdl.handle.net/21.12130/collect.B3B231DC-77FF-4C23-AACA-63C67C8B2937
Rechten: Collectie Centraal Museum Utrecht / foto Ernst Moritz © Pictoright

Documentatie: Rietveld Schröderhuis : Een biografie van het huis / Rietveld Schröder House : A biography of the house, Natalie Dubois, Jessica van Geel, Hannibal (Veurne, 2024), 890 p.
: Gedachten over modernisme en authenticiteit, Monique Teunissen, (Van School tot Stijl : Modernisme in de meubelkunst 1915-1940: handelingen elfde Nederlandse Symposium Hout- en Meubelrestauratie), pp. 41-55
: De beginjaren van De Stijl 1917-1922, Carel Blotkamp ... [et al.], Reflex (Utrecht, 1982) (Utrecht), 295 p.
: A Century of Chair Design, Frank Russell (ed.)
: G. Rietveld : architect G. Rietveld in Limburg : tijdgenoten: San Claessens (...), Istvan L. Szénassy, Bonnefantenmuseum (Maastricht, 1976), 20 p.
: G. Rietveld architect, voorw. Wil Bertheux, teksten catalogus István L. Szénássy, Gerrit Oorthuys, Isaac Salomons, Gerrit Rietveld, Stedelijk Museum, Amsterdam (Amsterdam, 1971), [48] p
: G. Th. Rietveld, Buffinga, A, Meulenhoff (Amsterdam, 1971), 15 p., [24] p. pl.
: De Zonnehof : Gerrit Rietveld, voorw. P. Reurslag, inl. Noortje van Hellemond, De Zonnehof (Amersfoort, 1979), 34 p.
: Gerrit Thomas Rietveld 1888-1964 : Architektur und Design : Führer durch die Ausstellung, von Barbara Scheffran ; mit einem Beitrag von Ida van Zijl, Museum am Ostwall (Dortmund, 1996) Museum für Kunst und Kulturgeschichte, Dortmund (Dortmund), 72 p.
: Het industrieel uitgevoerde meubel, door Arnold H. Jansen. Arnold H. Jansen, Brusse (Rotterdam, 1931), 72 p.
: I Mobili di Gerrit Thomas Rietveld, Baroni, Daniele, (Milaan, 1977)
: The modern chair: 1850 to today = La siège moderne de 1850 à aujourd'hui = Das moderne Sitzmöbel van 1850 bis heute, Gilbert Frey, Niggli Verlag (Teufen, 1970), 187 p.
: The modern chair : classics in production, Clement Meadmore, Studio Vista (London, 1974), 191 p.
: Het Nieuwe Bouwen. De Stijl; de Nieuwe Beelding in de Architectuur, Gemeentemuseum Den Haag (Delft, 1983)
: Rietveld 1888-1964 : een biografie, Frits Bless, Bert Bakker (Amsterdam, 1982) Thomas Rap (Baarn), 279 p.
: Rietveld als meubelmaker : wonen met experimenten 1900-1924, [voorw. Adeline M. Janssens ; tekst Marijke Küper], Centraal Museum (Utrecht, 1983), 24 p.
: Rietveld meubels om zelf te maken = How to construct Rietveld Furniture, Peter Drijver. Johannes Niemeyer, Academia, Delft, Holland (Delft, 1986), 52 p
: Het Rietveld Schröder Huis 1925-1975, Bertus Mulder. Gerrit Jan de Rook. Carel Blotkamp, Bruna (Utrecht, 1975) Centraal Museum (Utrecht), 64 p.
: Het Rietveld Schröder Huis [1988], Paul Overy ... [et al.], De Haan (Houten, 1988), 128 p.
: De Stijl 1917-1931, voorw. H.L.C. Jaffé. bijdr. van Manfred Bock ... [et al.]. red. Mildred Friedman, Stedelijk Museum, Amsterdam (Amsterdam, 1982) Rijksmuseum Kröller-Müller (Otterlo) Meulenhoff/Landshoff, 254 p.
: Stijlnummer van Ambiance, (1927)
: Rietveld, tekst en samenst. cat = text and comp. cat Haro Plantenga, Stedelijk Museum Amsterdam (Amsterdam, 1977), 32 p.
: The work of G. Th. Rietveld architect, Theodore M. Brown, Bruna (Utrecht, 1958) (Cambridge), 198 p.
: Das XX. Jahrhundert : ein Jahrhundert Kunst in Deutschland, Red. Almut Otto. in Zusammenarbeit mit Lars Blunck, Anke Pötzscher, Staatliche Museen zu Berlin - Preußischer Kulturbesitz (Berlijn, 1999) Nationalgalerie Nicolaische Verlagsbuchhandlung Beuermann, 659 p.
: Gerrit Thomas Rietveld, ed. by Yuko Hashimoto ... [et al.; met een bijdr. van Ida van Zijl], Curators Inc. Art & Architecture (Tokyo, 2004), 156 p.
: Objects of the spirit : ritual and the art of Tobi Kahn, Emily D. Bilski ; meditatons by Nessa Rapoport ; with essays by Leora Auslander ... [et al.], Avoda Institute (New York, 2004) Hudson Hills Press (New York, Manchester), 160 p.
: The furniture collection Stedelijk Museum Amsterdam : 1850-2000 : from Michael Thonet to Marcel Wanders, Luca Dosi Delfini ; with contr. by Jan van Adrichem ...[et al.] ; ed. Jan van Adrichem, Ingeborg de Roode, NAi Publishers (Rotterdam, 2004) Stedelijk Museum Amsterdam (Amsterdam), 456 p.
: Het Nederlandse sieraad in de 20ste eeuw, Marjan Unger, Thoth (Bussum, 2004), 583 p.
: Gerrit Th. Rietveld : 1888-1964 : the complete works, Marijke Küper, Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 1992), 395 p.
: Gerrit Th. Rietveld : 1888-1964 : l'oeuvre complet, Marijke Küper, Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 1992), 395 p.
: Gerrit Th. Rietveld : 1888-1964 : het volledige werk, Marijke Küper, Ida van Zijl, Centraal Museum (Utrecht, 1992), 395 p.
: The Rietveld : utopía y pragmatismo, textos Patricia Molins de la Fuente, Asociación de Amigos del Museo Nacional de Artes Decorativas (Madrid, 2008), [16] p.
: The Rietveld Schröder House [1988], Paul Overy ... [et al.], De Haan (Houten, 1988), 128 p.
: Rietvelds universum, onder red. van Rob Dettingmeijer, Marie-Thérèse van Thoor, Ida van Zijl, NAi Uitgevers (Rotterdam, 2010), 272 p.
: Gerrit Rietveld, Ida van Zijl, Phaidon (London, 2010), 240 p.
: Hans Richter : encounters, Timothy O. Benson ; with contr. by Doris Berger ... [et al.], Los Angeles County Museum of Art (Los Angeles, 2013) DelMonica Books - Prestel (Munich - London - New York), 224 p.
: Hans Richter : La traversée du siècle, sous la direction de Timothy O. Benson et Philippe-Alain Michaud, Éd. du Centre Pompidou-Metz (Metz, 2013) Prestel, 173 p. + [52 p.]
: Het Rietveld Schröder Huis [1992], Paul Overy ... [et al.], Thoth (Amsterdam, 1992), 128 p.
: Gerrit Rietveld, Ida van Zijl, Phaidon (London, 2016), 240 p.
: De Stijl : Mondriaan, Rietveld, Van Doesburg ... : Histoire d´un mouvement d´avant-garde, Audrey Jeanroy, Clara Pacquet, Marie Gaimard, Elise Koering, Éditions Faton (Dijon, 2017), 82 p.
: 3a bienal internacional de arquitetura de São Paulo, Julio Landmann, Pedro Cury, Luiz Fisberg ... [et al.], Fundaçao Bienal de São Paulo (São Paulo, 1997), 372 p.
: Think Like An Engineer, Don't Act Like One, Jan Karel Mak, BIS Publishers (Amsterdam, 2020), 160 p.
: Piet Mondriaan : Dalla figurazione all'astrazione, [a cura di Benno Tempel ; saggi Benno Tempel, Domitilla Dardi], ORE Cultura (Milano, 2021), 144 p.
: Het Futurisme & Europa : de esthetiek van een nieuwe wereld, samengest. door Fabio Benzi en Renske Cohen Tervaert, Tijdsbeeld (Gent, 2023) Kröller-Müller Museum (Otterlo, 2023), 381 p.
: De Stijl and style, Paul Overy, (Art and Artists, 1968-03)
: Der Rot-Blaue Stuhl 1918, Gishelher Wirth, (Bauen + Wohnen : Construction + Habitation : Building + Home, Aflevering: november, 1965), p. 423-424
: Furniture journal, Rietveld, Scott Burton, (Art in America : an illustrated magazine, 1980-11)
: Hedendaags meubel, (Goed Wonen : maandblad voor goede woninginrichting, Aflevering: 6; 11, 1958)
: Model Makers, Robert Melville, (Architectural Review, 1972-04)
: Rietveld (art. uit 1967), Grete Jalk, (Mobilia, 1967-12)
: Rietveld und seine Stühle, W. Sandberg, (Form, Aflevering: 1, 1957)
: Tornano due sedie di Gerrit Rietveld, (Ottagono, Aflevering: 7; 26, 1972)
: Zeventig jaar zitten in het Bouwcentrum Noord-Nederland, Titia Tybout, (Plan, Aflevering: 12, 1970)