De Ganzenmarkt en de Stadhuisbrug te Utrecht
De Ganzenmarkt en de Stadhuisbrug te Utrecht
Links op het schilderij is de Utrechtse Ganzenmarkt te zien vol kopers en verkopers en een kwakzalver die zijn praatjes verkoopt. De kooplieden, die hun waar over de Oudegracht aanvoerden, waren verplicht hun goederen te laten wegen in de Stadswaag, bij het huis ‘Keyserrijk’. Dit enorme pand is te zien aan de rechterkant van de markt. De stadskraan, rechts van het midden afgebeeld, takelde de koopwaar naar boven. Deze werd vervolgens met door paarden getrokken sleeën van de lage werf naar de kade gesleept. Rechts op de achtergrond is de Domtoren te zien. Droochsloot maakte dit schilderij omstreeks 1617, een jaar nadat de zuivel- en gevogeltemarkt van hier naar de Mariaplaats was verhuisd.
- Titel
- De Ganzenmarkt en de Stadhuisbrug te Utrecht
- Datering
- voor 1618
- Objectsoort
- schilderij
- Objectnummer
- 2523
- Materiaal
- doek
- Techniek
- olieverf op doek
- Afmetingen
- hoogte 107.3 cm
- breedte 214.6 cm
- hoogte (met lijst) 126.5 cm
- breedte (met lijst) 234.5 cm
- Verwerving
- schenking (1839)
- Geassocieerde periodes
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Geassocieerde onderwerpen
- handel (markten) (Utrecht) (sociaal-economisch), stedelijke ruimte (Utrecht) (bestuur)
- Trefwoord
- topografie, Utrecht (stad), Utrecht, Stadhuisbrug, Utrecht, Ganzenmarkt
- Opschriften en markeringen
- geen:
- Opmerkingen
- Wegens het perspectief is de Ganzenmarkt drievoudig vergroot en de Oudegracht te smal weergegeven. Links voor een deel het St. Barbara- en Laurentiusgasthuis met het kapeltorentje. Rechts de stadswaag het Keizerrijk met daarvoor de stadskraan. Rechts de achterhuizen van de Snippenvlucht die halverwege op de werf waren gebouwd. De grote wijzerplaat werd in 1618 op de Domtoren aangebracht. Zie René de Kam, Frans Kipp en Daan Claessen, De Utrechtse Domtoren. Trots van de stad, Utrecht, 2021 (derde druk), pp. 244-250. Het is daarom aannemelijk dat het schilderij voor 1618 is geschilderd. Aquarel uit 1876 naar dit schilderij door Jozef Hoevenaar (1840-1926), 213 x 430 mm, in Het Utrechts Archief, Topografische Atlas, inv. nr. Ganzenmarkt c. 1610 (2).
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- De wereld van Gerard van Honthorst, Liesbeth M. Helmus, WBOOKS (Zwolle, 2026), 320 p.
- The world of Gerard van Honthorst, Liesbeth M. Helmus, WBOOKS (Zwolle, 2026), 320 p.
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement
- Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
- Dawn of the Golden Age : Northern Netherlandish Art 1580-1620, ed. Ger Luijten ... [et al.], Rijksmuseum (Amsterdam, 1993) Waanders (Zwolle), 718 p.
- Le vie en Hollande au XVIIe siècle : Tableaux, dessins, estampes, argenterie, monnies, médailles et autres témoignages : exposition organiseé par l'Institut Neérlandais, Frits Lugt, Sadi de Gorter, Carlos van Hasselt, Institut Néerlandais (Parijs, 1967), [88] p., 119 p. plates
- Het Hollandsche Schilderkunst in de zeventiende eeuw, deel 2, Rembrandt en zijn tijd, W. Martin, (Amsterdam, 1936)
- Markten in Utrecht : van de vroege Middeleeuwen tot nu, Jan Brugman, Hans Buiter en Kaj van Vliet, Matrijs (Utrecht, 1995), 120 p.
- Oude huizen te Utrecht [1911], door S. Muller Fz., A. Oosthoek (Utrecht, 1911), 52 p., XLIX bl. pl.
- Oude Schilderkunst in Nederland, W. Martin en E.W. Moes, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1914)
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2000), p. 592
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 1-290], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Schilders in Utrecht 1600-1700, Paul Huys Janssen, Matrijs (Utrecht, 1990), 108 p.
- Stedenspiegel : tentoonstelling ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de N.V. Bank voor Nederlandsche Gemeenten, [teksten A.N. Zadoks-Josephus Jitta ... et al.], Gemeentemuseum Den Haag (Den Haag, 1964), 150 p., [72] p. pl.
- Utrecht : 2000 jaar levendige stad, Monumenten ([Cuijck], 2002), 35 p.
- Utrecht door de eeuwen heen, J.E.A.L. Struick, Het Spectrum (Utrecht, 1968) (Antwerpen), 400 p.
- Utrecht in opstand : het einde van de oude bischopsstad 1528-1580, A. van Hulzen, Erven J. Bijleveld (Utrecht, 1999), 160 p.
- Utrecht op schilderijen : zes eeuwen topografische voorstellingen van de stad Utrecht, Jos de Meyere, Kwadraat (Utrecht, 1988), 331 p.
- Utrechtse biografieën 4 : levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Utrechters, red. W. van den Broeke ... [et al.], Stichting Publicaties Oud-Utrecht (SPOU) (1997), 208 p.
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
- Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, teekeningen en schilderijen, meestal tot de Stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [c.1847], [s.n.] (Utrecht, [c.1847]), 31 p.
- Ingelijst werk : de verbeelding van arbeid en beroep in de vroegmoderne Nederlanden, Annette de Vries, Waanders (Zwolle, 2004), 304 p.
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2003), 592 p.
- Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
- Utrechts verleden in vogelvlucht, Renger de Bruin, René de Kam, Kaj van Vliet, Matrijs (Utrecht, 2017), 152 p.
- De Utrechtse Domtoren : Trots van de stad, René de Kam, Frans Kipp, Daan Claessen, Matrijs (Utrecht, 2021), 560 p.
- Stappen door m'n stadsie : (on)bekend Utrecht in dertig heim-weetjes, Iris Dijkstra, WBOOKS (Zwolle, 2021), 184 p.
- Branden of betalen : Kasteel Amerongen en Slot Zuylen in het rampjaar, Renger de Bruin, Lodewijk Gerretsen, Willem te Slaa, WBOOKS (Zwolle, 2022) Kasteel Amerongen (Amerongen, 2022) Slot Zuylen (Oud Zuilen, 2022), 64 p.
- Utrecht : tale of the city, Renger de Bruin, René de Kam, Kaj van Vliet, Matrijs (Utrecht, 2022), 152 p.
- Buitenplaats Broekbergen : bewoners en hun idealen door de eeuwen heen, Mieke Tollenaar, Nabij Producties (Nijkerk, 2022), 208 p.
- Archeologische en bouwhistorische kroniek van de gemeente Utrecht over 1987, A.F.E. Kipp ... [et al.], (Maandblad van Oud-Utrecht, Jaargang: 61, Aflevering: 12, 1988), p. 137-255
- Compostel in Utrecht, Damsté, P.H., (Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1967)
- De eerste omloop van den Domtoren in de XIVe eeuw en XVIe eeuw, Th. Haakma Wagenaar, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1934), p. 58-84
- De religieuze gedrevenheid van Dirck Weyman in het licht van de lotgevallen van een Utrechtse glasmakersfamilie in de zestiende eeuw, Llewellyn Bogaers, (Jaarboek Oud-Utrecht, Aflevering: 1993, 1993)
- Geen schilderijenhandelaar, maar een kwakzalver, J.A.L. de Meyere, (Tableau, Aflevering: 4, 1982-02-15)
- Joost Cornelisz. Droochsloot en zijn werken voor het Sint-Barbara- en Laurentiusgasthuis te Utrecht, R. van Luttervelt, (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek (NKJ), 1947), p. 113 - 136
- Oudste brug van Nederland, (Monumenten, hèt tijdschrift voor cultureel erfgoed, Aflevering: 12, december 2002), p. 29
- De ruimtelijke volwassenwording van de Hollandse stad (1200-1450) : een vergelijkende analyse van het ontstaaan van de comtouren van de Randstad aan de hand van stadsplattegronden, Kim Zweerink, (OverHolland : Architectonische studies voor de Hollandse stad, Aflevering: 10/11, 2011), p. 148 - 171



