Ga direct naar hoofdinhoud
Centraal Museum Utrecht, naar home

Weer open op dinsdag om 11u

Tickets
Centraal Museum Utrecht, naar home

Weer open op dinsdag om 11u

Tickets
Collectie overzichtObject
Object

Portretten van vijf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap

Nu te zien in Collectie Centraal
Jan van Scorelca. 1541
Portretten van vijf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap

Portretten van vijf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap

Scorel schilderde vier reeksen portretten met Utrechtse Jeruzalemvaarders. In deze reeks zijn vijf Jeruzalemvaarders geportretteerd die allen in 1541 en waarschijnlijk ook samen op pelgrimage zijn geweest naar het beloofde land. Scorel heeft in deze laatste reeks een aantal belangrijke compositorische verbeteringen aangebracht. De vijf pelgrims vormen hier een coherente groep, terwijl daarvoor veeleer sprake was van een serie naast elkaar geplaatste eenlingen. Het paneel heeft vanaf 1880 afwisselend op naam gestaan van Jan van Scorel en zijn leerling, de portretschilder Anthonie Mor.
Maker
Jan van Scorel
Titel
Portretten van vijf leden van de Utrechtse Jeruzalembroederschap
Datering
ca. 1541
Objectsoort
schilderij
Objectnummer
2376
Collectie
beeldende kunst, schilderkunst tot 1850, stadsgeschiedenis

Vragen of opmerkingen over dit object?

Laat het ons weten viainfo@centraalmuseum.nl

Jan van Scorel

Jan van Scorel is een van de meest invloedrijke schilders van zijn tijd. Na een pelgrimstocht naar Jeruzalem vestigt hij zich in 1522 in Rome. Daar benoemt de Utrechtse paus Adrianus VI hem tot conservator van de Vaticaanse kunstcollecties waarmee hij de beroemde Italiaanse kunstenaar Rafaël (1482-1520) opvolgt. In 1524 keert Jan van Scorel terug naar Utrecht waar hij de belangrijkste vertegenwoordiger wordt van de Italiaanse renaissance in de Noordelijke Nederlanden.​

Bekijk volledige profiel
Materiaal
paneel
Techniek
olieverf op paneel
Afmetingen
  • hoogte 78.5 cm
  • breedte 164.1 cm
  • hoogte (met lijst) 97.7 cm
  • breedte (met lijst) 182.5 cm
Verwerving
overdracht (1838)
Geassocieerde periodes
Bisschoppelijk Utrecht 695-1528
Geassocieerde onderwerpen
Utrecht, Palmitentempel (herkomst), overige kerken (Utrecht) (religie)
Trefwoord
portret, groepsportret, Jeruzalembroederschap, Witt, Steven de
Opschriften en markeringen
niet gesigneerd, niet gedateerd:, opschrift recto (vlnr onder de portretten): Heer Ian van dam vicarius then dom[m]e // hierusalem sach ic na mijn begeren // dusent vijfhondert eenenveertich alom[m]e // screefmen na die geboort ons heeren. Gijsbert robbertsz[oon] van wijck te duerstede // was te ierusalem theilich graf visiteren // vijfthienhondert screefmen sene[n]veertich mede // god wil hem namaels in vreden logeren. Steuen die wit was te hierusalem bin[n]en // alsmen dusent vijfhondert eene[n]veertich telde // na goods geboort, om duecht te win[n]en // twair goet dat hem ijgelick tot betere[n] stelde. Van aemstel va[n] mijnde[n] heer tot ruweel // bin ic Cornelis ionc van iaren // te ierusalem was ic god hebs deel // int iair eene[n]veertich bi wairheits verclare[n]. Ian damen was oock ten heiligen lande // int iaer eene[n]veertich om dair vermonden // god wil ons bewaren voir scade voir scande // ende namaels vergeue[n] ons al onse sonden.
Opmerkingen
  • Volgens Muller 1880(a), p. 39 (noot 1) was onder het portret van Gijsbert Robbertsz. oorspronkelijk te lezen 'eene[n]veertich' in plaats van `sene[n]veertich'. Het paneel maakt onderdeel uit van in totaal vier portretreeksen (inv. nrs. 2377, 2378 en 2379). Zie de opmerkingen bij inv.nr. 2379. In 1611 werd inv. nr. 2376 door de weduwe van Jacob van Royestein zonder toestemming in beslag genomen en waarschijnlijk in 1611 of later aan het stadsbestuur geretourneerd. Een kopie naar het portret van Gijsbert Robbertsz. op doek, 115 x 90 cm, bevond zich in de collectie van P.A. Borger te Arnhem, en werd geveild bij Frederik Muller & Co, Amsterdam 13-11-1882, cat. nr. 47. p. 19. Dezelfde of een andere kopie wordt vermeld in Utrecht 1885, p. 17, als in de collectie mevrouw Suermondt te Utrecht.
Duurzame URL
https://hdl.handle.net/21.12130/collect.B76C015F-01B6-4EEB-8FC0-2E3689C8D3E3
Rechten
Publiek domein
Documentatie
Das Heilige Land in Vergangenheit und Gegenwart : Gesammelte Beiträge und Berichte zur Palästinaforschung : zweiter Band, hrsg von Valmar Cramer und Gustav Meinertz, Bachem (Keulen, 1940), 352 p. [24] p. pl. , [3] bl. pl.
125 jaar Centraal Museum Utrecht, [inl. en tekst Maria Elisabeth Houtzager], Centraal Museum (Utrecht, 1964), 128 p., [60] p. pl.
Antonio Moro : son oeuvre et son temps, par Henri Hymans, Van Oest (Brussel, 1910), X, 199 p., [54] bl. pl.
Beschrijvinge der steden ende plaetsen gheleghen op den wegh van Venetien, nae den H. Lande, ende Jerusalem, beschreven door Claes van Dufen. aus den Quellen mitgeteilt und bearbeitet von Ludwig Conrady, Feller & Gecks (Wiesbaden, 1882), p. 182 - 222 op 21 bl.
De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
Catalogus tentoonstelling van Noord-Nederlandsche schilder- en beeldhouwkunstkunst voor 1575, [inl. W. Vogelzang. cat. o.l.v. W. Vogelzang. bewerkt door C.H. de Jonge], L.E. Bosch (Utrecht, 1913), 2 dl. (134, 66 p.)
Catalogus van het Historisch Museum der stad [1928, cat. nrs. 1403-2891], W.C. Schuylenburg, Centraal Museum (Utrecht, 1928)
Catalogus van schilderijen der Utrechtsche School, Centraal Museum (Utrecht, 1941), 72 p., 30 p. pl
Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
Early Netherlandish Painting XII : Jan van Scorel and Pieter Coeck van Aelst, Max J. Friedländer. comments and notes by H. Pauwels and G. Lemmens. assisted by Monique Gierts and Anne-Marie Hess. trans. by Heinz Norden, A.W. Sijthoff (Leyden, 1975) La Connaissance (Brussels), 166 p., 217 p. pl.
Enseignes de Pèlerinage et enseignes profanes, par Denis Bruna, Ed. de la Réunion des musées nationaux (Paris, 1996), 384 p.
Exhibition of Dutch art, (1929)
De Hollandsche Schilderkunst in de Zeventiende Eeuw, deel 1, Frans Hals en zijn tijd, W. Martin, (Amsterdam, 1935)
De Hollandsche schilderkunst van Jeroen Bosch tot Rembrandt, (Brussel, 1936) (1946)
In en Uit het Stadhuis van Vianen, J.A.L. de Meyere en J.M.M. Ruijter, Stedelijk Museum Vianen (Vianen, 1984) Spijker Drukkerij (Buren), 87 p.
Jan van Scorel, [voorrede M. Elisabeth Houtzager. inl. G.J. Hoogewerf], Centraal Museum (Utrecht, 1955), 107 p., [114] p. pl.
Jan van Scorel : peintre de la renaissance Hollandaise, G.J. Hoogewerff, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1923), XII, 151p., 66 p. pl.
Jan van Scorel : zijn leven en persoonlijkheid, G.J. Hoogewerff, (1915)
Jan van Scorel 1495-1562 : schilder voor prinsen en prelaten, J.A.L. de Meyere, Centraal Museum (Utrecht, 1981), 57 p.
Kunst voor de beeldenstorm : Noordnederlandse kunst 1525-1580 [deel 1], W.Th. Kloek, W. Halsema-Kubes, R.J. Baarsen, Staatsuitgeverij (Amsterdam, 1986) Rijksmuseum (Den Haag), 191 p.
Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen, Truus van Bueren. met bijdr. van W.C.M. Wüstefeld, Museum Catharijneconvent (Utrecht, 1999) Brepols Publishers (Turnhout, 1999), 280 p.
Musées de Hollande : la peinture néerlandaise : Rijksmuseum à Amsterdam (...) Musée Lakenhal à Leyden, intr. et commentaires par Jacques Foucart, Nouvelles Éditions Françaises (Paris, [1965]), [240] p.
Nederlandsche Schilderkunst in Beeld, J. Engelman, Van Holkema & Warendorf (Amsterdam, 1940), 280 p., [12] bl. kleurenpl.
De Noord-Nederlandsche Schilderkunst, deel 4, G.J. Hoogewerff, (Den Haag, 1941-1942)
Ons Nederland : orgaan der Algemeene Nederlandsche Vereeniging voor Vreemdelingenverkeer en aangesloten vereenigingen voor vreemdelingenverkeer : 13e jaargang, no. 8 (juli 1941), maandblad onder red. leiding van J. van Staveren, Strengholt (Amsterdam, 1941), XII p., p. 145 - 167
Oude Schilderkunst in Nederland, W. Martin en E.W. Moes, Martinus Nijhoff (Den Haag, 1914)
Die Altniederländische Malerei XII : Pieter Coeck, Jan van Scorel, Max J. Friedländer, Sijthoff (Leiden, 1935), 239, LXXXIII p. pl.
Het portret in de Oude Nederlanden
Röntgenonderzoek van de oude schilderijen in het Centraal Museum te Utrecht, M.E. Houtzager ... [et. al.], Centraal Museum (Utrecht, 1967), 299 p.
De schilderijen van Jan van Scorel in het Museum Kunstliefde te Utrecht, beschreven en toegel. door S. Muller Fz., J.L. Beijers (Utrecht, 1880), 42 p. op 24 bl.
Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 591-902], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
Utrecht in opstand : het einde van de oude bischopsstad 1528-1580, A. van Hulzen, Erven J. Bijleveld (Utrecht, 1999), 160 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1838], [s.n.] (Utrecht, [c.1838]), 20 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, schilderijen en tekeningen, meestal tot de stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [1846], [s.n.] (Utrecht, [c.1846]), 28 p.
Verzameling van oud beeldwerk en andere oudheden, teekeningen en schilderijen, meestal tot de Stad Utrecht betrekking hebbende, behoorende tot het Archief derzelve stad [c.1847], [s.n.] (Utrecht, [c.1847]), 31 p.
Von Eyck bis Bruegel, Studien zur Geschichte der niederländischen Malerei, M.J. Friedländer, Julius Bard Verlag für Literatur und Kunst (Berlijn, 1921), 209 p.
Wallfahrt kennt keine Grenzen, red. Thomas Raff, Bayerisches Nationalmuseum (München, 1984) Adalbart Stifter Verein, 290 p.
Jan van Scorel, Gemeente Schoorl ([Schoorl, 1986]), 32 p.
Haarlemse Jeruzalemvaarders, Wim Cerutti, Spaar en Hout (Haarlem, 2010), 137 p.
Catalogue of Paintings 1363-1600 : Centraal Museum Utrecht, project dir. and final ed. Liesbeth M. Helmus ; co-ed. Molly Faries and Liesbeth M. Helmus ; authors Molly Faries, Liesbeth M. Helmus and Dorien Tamis ; with contr. by J.R.J. van Asperen de Boer, Felice Geurdes and Peter Klein, Centraal Museum (Utrecht, 2011), 452 p.
Middeleeuwse beelden uit Utrecht 1430-1530, red. Micha Leeflang en Kees van Schooten ; met bijdr. van Truus van Bueren ... [et al.], Museum Catharijneconvent (Utrecht, 2012) Ludion (Antwerpen), (Catharijnebrief : mededelingen van de Vereniging van Vrienden van het Museum Het Catharijneconvent te Utrecht, Aflevering: 3, 2012), 368 p.
Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
De Nederlandse Paus : Adrianus van Utrecht 1459-1523, Twan Geurts, Balans (Amsterdam, 2017), 320 p.
From Van Eyck to Bruegel : Volume Two : The Sixteenth Century, Max J. Friedlaender ; ed. and ann. by F. Grossmann, Phaidon (London New York, 1969), p. 65 - 153, [4] p. pl. kleur., [112] p. pl. z/w
Stappen door m'n stadsie : (on)bekend Utrecht in dertig heim-weetjes, Iris Dijkstra, WBOOKS (Zwolle, 2021), 184 p.
Utrecht, Gemeente Utrecht (Utrecht, 1956), [50] p.
artikel over Jan van Scorel (G.J. Hoogewerff, 1915), G.J. Hoogewerff, (Onze Eeuw, 1915)
De Utrechtsche school: Kunsttentoonstellingen in dezen zomer, (Ons Nederland : Orgaan der algemeene Nederlandsche vereeniging voor vreemdelingenverkeer en aangesloten vereenigingen voor vreemdelingenverker, Aflevering: 8; 13, 1941)
De Utrechtse Jeruzalembroederschap, J.W.C. van Campen, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1935), p. 52-89
Jan van Scorel en de Utrechtsche Kunst, W. Vogelsang, (Jaarboekje van Oud-Utrecht, Aflevering: 1942), p. 110-125
Johannes de Witt Stevenszoon, Jos.J.B.M.M. Sterk, (Jaarboek Oud-Utrecht, Aflevering: 1974), p. 108-162
Stedelijk archief der stad Utrecht, door H.M.A.J. van Asch van Wyck, (Kronijk van het Historisch Gezelschap te Utrecht, Aflevering: 4, 1848), pp. 172-179
De drie Papegaaijen : Kromme Nieuwegracht 84, Jan Bos, (SteenGoed, Aflevering: 70, mei 2022)