Roelant Saverij
Begraven te Utrecht 25-02-1639
Object
Orpheus en de dieren
Orpheus en de dieren
De Utrechtse schilder Roelant Saverij schilderde dit weelderige en paradijselijke landschap waar allerlei dieren zich verzamelen rondom de muzikant Orpheus. De mythe van Orpheus werd beschreven door de Romeinse dichter Ovidius in zijn boek Metamorfosen. Wanneer Orpheus zong en op zijn lier speelde bracht hij iedereen, alle dieren in de natuur, de bomen en zelfs de stenen in beweging. Ovidius vertelt hoe de bomen uit het bos dichterbij komen om Orpheus te horen en hem met hun schaduw te beschermen tegen de zon. Saverij toont een idyllisch landschap waar de dieren, die elkaar normaliter naar het leven staan, hier onder invloed van Orpheus’ muziek, harmonieus samenleven. In dit schilderij musiceert Orpheus in de achtergrond, terwijl op de voorgrond diverse dieren luisteren – van paarden en konijnen tot een exotische leeuw, papagaai en twee kamelen. Dit verhaal gaf Roelant Saverij de gelegenheid om zijn kunsten als landschap- en dierschilder optimaal te etaleren. Hij haalde inspiratie uit zijn tijd als hofschilder aan het Praagse hof van Rudolf II en Matthias. Daar had Saverij de kans om de keizerlijke dierenverzameling te bestuderen.
- Titel
- Orpheus en de dieren
- Datering
- ca. 1630
- Objectsoort
- schilderij
- Objectnummer
- 2309
- Materiaal
- paneel
- Techniek
- olieverf op paneel
- Afmetingen
- hoogte 92 cm
- breedte 185 cm
- hoogte (met lijst) 110.4 cm
- breedte (met lijst) 203 cm
- Verwerving
- aankoop (1918)
- Geassocieerde periodes
- Habsburgse tijd en Republiek 1528-1795
- Geassocieerde onderwerpen
- St. Jobsgasthuis (Utrecht) (herkomst), sociale zorg (gasthuizen) (Utrecht) (sociaal-economisch)
- Trefwoord
- historie, mythologie, Orpheus en de dieren, landschap
- Opschriften en markeringen
- signatuur recto l.o. (op steen): . ROELANDT // SAVERY . FE
- Opmerkingen
- Dat het schilderij afkomstig zou zijn uit het St. Jobsgasthuis te Utrecht is gebaseerd op een mededeling van Christiaan Kramm. Zie Utrecht 1885, cat.nr. 73, p. 87.
- Rechten
- Publiek domein
- Documentatie
- een alleskunner aan het hof, Ariane van Suchtelen, (Kunstschrift, Jaargang: 68, Aflevering: 1, feb/mrt 2024), pp. 8-17
- De Catalogus der schilderijen [1952], Centraal Museum (Utrecht, 1952), LVIII + 512 p.
- Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p. op 80 p.
- Catalogus van het Historisch Museum der stad, supplement
- Centraal Museum Utrecht : catalogus der schilderijen [1933], inl. W.C. Schuylenburg. [tekst] C.H. de Jonge, [Centraal Museum] ([Utrecht], 1933), LIX, 333 p., p.pl.
- Holländischer Maler des 17. Jahrhunderts nahe den grossen Meistern. Landschaften und Stilleben, L.J. Bol, (Braunschweig, 1969)
- De Hollandsche Schilderkunst in de Zeventiende Eeuw, deel 1, Frans Hals en zijn tijd, W. Martin, (Amsterdam, 1935)
- Der landschap van Bosch tot Rubens, G.J. Hoogewerff, Wereldbibliotheek (Amsterdam, 1954), 128 p.
- Masters of Utrecht : 17-19th Century Paintings from the Collection of Centraal Museum Utrecht, projectteam Sjarel Ex ... [et al.] ; authors Marja Bosma, Jos de Meyere, Huis ten Bosch (Nagasaki, 1994) Centraal Museum (Utrecht, 1994), 119 p.
- Musées de Hollande : la peinture néerlandaise : Rijksmuseum à Amsterdam (...) Musée Lakenhal à Leyden, intr. et commentaires par Jacques Foucart, Nouvelles Éditions Françaises (Paris, [1965]), [240] p.
- Nederlandsche Schilderkunst in Beeld, J. Engelman, Van Holkema & Warendorf (Amsterdam, 1940), 280 p., [12] bl. kleurenpl.
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2000), p. 592
- Roelant Savery : Die Gemälde, K.J. Müllenmeister, (Freren, 1988)
- Roelant Savery : sein Leben und seine Werke : Inaugural-Dissertation zur Erlangung der Doktorwürde bei der hohen phliosophisen Fakultät der vereinigten Friedrichs-Universitat, Halle-Wittenberg, eingereicht von Kurt Erasmus, [Friedrichs-Universität] (Halle a. S., 1908), 216 p.
- Roelant Savery in seiner Zeit (1576-1639), [Katalogred.: Herbert Gerten, Ekkehard Mai, Martina Schlagenhauter], Wallraf-Richartz-Museum (Keulen, 1985), 238 p.
- Schilderkunst tot 1850. De verzamelingen van het Centraal Museum Utrecht [cat. nrs. 291-590], Liesbeth M. Helmus, Centraal Museum (Utrecht, 1999)
- Vijfendertig Utrechtse kunstenaars en hun werk voor het Sint Jobs Gasthuis 1622-1642, Marten Jan Bok, Marten Jan Bok (Utrecht, 1984), 119 p. op 60. bl
- Utrechtse schilderkunst in de Gouden Eeuw : honderd schilderijen uit de collectie van het Centraal Museum te Utrecht, Jos de Meyere, Matrijs (Utrecht, 2006), 463 p.
- Een paradijs vol weelde : geschiedenis van de stad Utrecht, onder red. van R. E. de Bruin, ...[et al.], Matrijs (Utrecht, 2003), 592 p.
- Catalogus der schilderijen in het Museum Kunstliefde, A.D. de Vries en A. Bredius ; m.m.v. S. Muller, J.L. Beijers (Utrecht, 1885), XX , 123 p.
- Ommegang door onze musea III, Just. Havelaar, (Oude Kunst : een maandschrift voor verzamelaars en kunstzinnigen, Aflevering: 1, 1915-1916), p. 237-241
- In elkaars schijnwerper, Joke de Wolf, (Museumtijdschrift [Vitrine], Aflevering: 7, okt-nov 2022), p. 30-34
- Geschiedenis Magazine, Spiegel Historiael ([S.l.], 2006)